Czasowniki modalne — wnioskowanie (teraźniejszość)

W skrócie

Pewność	Forma
na pewno tak (musi być)	must be / must be + -ing
możliwe (może, chyba)	might be / could be / may be
na pewno nie (nie może być)	can't be (nigdy mustn't)

Modal + forma podstawowa: she must be (bez -s, bez to). Słabe przeczenie: might not be. Czynność teraz: zawsze z be + -ing.

B1 · Lekcja 12 · must, might i can't — wnioskowanie

Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły

Po polsku robisz to od dawna: Światło pali się u niego co noc o trzeciej — musi być nocnym markiem. Nikt go do niczego nie zmusza; wnioskujesz z tego, co widzisz. Angielskie must, can't, might, may i could robią to samo: nie mówią o obowiązku ani umiejętności, tylko o tym, jak bardzo jesteś pewien czegoś, co jest prawdą teraz. He must be a night owl.

Skala pewności

Od pewności, przez możliwość, do niemożliwości
Jak bardzo pewnie?	Forma	Przykład
prawie na pewno TAK (ok. 95%)	must be	She's always smiling. She must be very happy.
może — ok. 50%	might be	He isn't answering. He might be asleep.
może — ok. 50%	could be	That could be his sister. They look alike.
może — ok. 50% (nieco bardziej oficjalnie)	may be	The manager may be in a meeting.
prawie na pewno NIE (ok. 95%)	can't be	He eats meat every day. He can't be a vegetarian.

Mapa jest prosta: musi być → must be, nie może być → can't be, może być / chyba jest → might / could / may be. Budowa zawsze ta sama: modal + be (forma podstawowa). Bez -s w trzeciej osobie, bez to, bez do: she must be — nigdy she musts be ani she must to be.

Uważaj na przeczenie. Polskie nie musi być znaczy „niekoniecznie”, a angielskie mustn't znaczy „nie wolno” (lekcja 11): He mustn't be lazy brzmi jak zakaz. Żeby powiedzieć, że na pewno NIE jest leniwy, użyj can't be — tak jak polskie nie może być.

might, could, may — tylko możliwe

W tym znaczeniu wszystkie trzy znaczą mniej więcej „może, chyba”. W rozmowie najczęstsze są might i could; may brzmi ostrożniej, bardziej oficjalnie. Could nie jest tu czasem przeszłym ani trybem warunkowym (mógłby) — to zwykłe przypuszczenie o teraźniejszości. Słabe przeczenie („może nie”): might not be / may not be: He might not be at home.

Polskie może to i czasownik, i przysłówek „może”. Po angielsku to dwie różne rzeczy: maybe (jedno słowo, przysłówek, zwykle na początku zdania: Maybe she is tired.) i may be (dwa słowa, czasownik na miejscu orzeczenia: She may be tired.). Nie mieszaj ich: nie He maybe is tired. I jeszcze jedno: couldn't be NIE jest słabym przeczeniem — znaczy tyle co can't be.

must be + -ing — co ktoś robi właśnie teraz

Polskie on musi teraz pracować jest dwuznaczne: „ma obowiązek” albo „pewnie właśnie pracuje”. Angielski je rozdziela. Domysł o czynności trwającej teraz wymaga be + -ing po modalu: The music is very loud. They must be having a party. Tak samo z innymi: She might be working late. He can't be sleeping — I can hear him on the phone.

Modal	+ be + -ing	Znaczenie
must	must be doing	na pewno właśnie się dzieje
might / may / could	might be doing	może właśnie się dzieje
can't	can't be doing	na pewno właśnie się nie dzieje

Jeśli chodzi o to, co ktoś robi w tej chwili, nie pomijaj be + -ing: must + sam czasownik (he must work) Anglik zrozumie jako obowiązek, nie jako domysł. W tej lekcji tylko teraźniejszość — domysły o przeszłości (he must have been…) przyjdą później.

Sprawdzian z przeczytanego

3 z 14 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.

W zdaniu „He is never late. He must be very punctual.” — jak bardzo pewny jest mówiący?
She works twelve hours a day. She ___ a workaholic.
He gives presents to everyone. He ___ very thoughtful.

Przykłady z kursu

Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.

The manager may be in a meeting.
Kierownik może być na zebraniu.
That could be his sister. They look alike.
To może być jego siostra. Są do siebie podobne.
She's always smiling, so she must be very happy.
Ciągle się uśmiecha, więc musi być bardzo szczęśliwa.
He isn't answering his phone. He might be asleep.
Nie odbiera telefonu. Może śpi.
You can't be serious! You hate getting up early.
Chyba żartujesz! Nienawidzisz wstawać wcześnie.
Your cousin could be a bit jealous of your success.
Twoja kuzynka może być trochę zazdrosna o twój sukces.
She never talks about her prizes. She could be very modest.
Nigdy nie mówi o swoich nagrodach. Może jest bardzo skromna.
He checks every report three times. He must be a perfectionist.
Sprawdza każdy raport trzy razy. Musi być perfekcjonistą.
Is he really so moody, or could he just be hungry?
Czy on naprawdę jest taki humorzasty, czy może jest po prostu głodny?
He's humming in the shower. He must be feeling cheerful today.
Nuci sobie pod prysznicem. Musi się dziś czuć radośnie.