Czasowniki z dwoma dopełnieniami i wybór to/for

W skrócie

Typ czasownika Najpierw osoba Najpierw rzecz
give, show, send, lend, tell give her the book give the book to her
buy, make, get, find buy me a coffee buy a coffee for me
say, explain, describe, suggest — nigdy explain the rules to me

Rzecz = it/them → rzecz pierwsza: give it to her, bought them for me (nie give her it).

Polskie powiedział mi / wyjaśnij mi ≠ said me / explain me: told me that… / said that….

B1 · Lekcja 21 · Czasowniki z dwoma dopełnieniami: give her the book, explain it to me

Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły

W opowieściach ciągle coś przechodzi z rąk do rąk: ktoś komuś coś daje, pokazuje zdjęcie, wyjaśnia dowcip. Takie czasowniki mają dwa dopełnienia: osobę i rzecz. Po polsku osobę oznacza celownik (dał mi zegarek, kupił mi kawę, wyjaśnij mi zasady) i szyk jest dowolny. Angielski nie ma celownika: ma dwa stałe szyki, a to czasownik decyduje, na które z nich pozwala.

Dwa szyki przy większości czasowników

Przy give, send, show, lend, bring i offer osoba może stać zaraz po czasowniku, bez przyimka, albo po rzeczy, z to:

SzykWzórPrzykład
najpierw osobaczasownik + osoba + rzeczMy uncle gave me an old watch.
najpierw rzeczczasownik + rzecz + to + osobaMy uncle gave an old watch to me.

to oznacza osobę, do której rzecz trafia. Szyk wybierasz według tego, co jest nowe: nowsza lub dłuższa informacja idzie na koniec, podobnie jak w polskim zdaniu. She showed the photo to the whole class akcentuje, kto zobaczył; She showed us a photo of her grandmother akcentuje, co pokazała.

for: robić coś dla kogoś

Przy buy, make, get, cook i find nic nie trafia do osoby: robisz coś dla niej. Tu też są dwa szyki, ale przyimek to for (jak polskie dla), nie to:

SzykWzórPrzykład
najpierw osobaczasownik + osoba + rzeczHe bought me a coffee.
najpierw rzeczczasownik + rzecz + for + osobaHe bought a coffee for me.

Polski celownik nie podpowie ci przyimka, bo dał mi i kupił mi wyglądają tak samo. Zapytaj więc: czy rzecz idzie do osoby (to), czy robisz coś dla niej (for)? Jeśli da się powiedzieć „dla mnie”, użyj for. He bought a coffee to me jest błędem.

Gdy rzeczą jest it albo them

Jeśli rzecz to krótki zaimek, it lub them, rzecz idzie pierwsza, a osoba po przyimku: give it to her, buy them for him. Nie przenoś polskiego daj jej to: give her it brzmi źle dla większości rodzimych użytkowników.

Rzecz to rzeczownikRzecz to zaimek
Give her the book.Give it to her.
Lend him your bike.Lend it to him.
He bought me the tickets.He bought them for me.

Wyjątki: say, explain, describe, suggest

Tu Polakom najłatwiej o błąd, bo po polsku mówimy powiedział mi, wyjaśnij mi, opisała nam, zaproponuj mi. Po angielsku say, explain, describe i suggest nie pozwalają postawić osoby zaraz po czasowniku. Osoba może wystąpić tylko po to, a często w ogóle się ją pomija:

ŹleDobrze
He said me something.He said something to me. / He said it to me.
Explain me the rules.Explain the rules to me.
She described us the man.She described the man to us.
Can you suggest me a hotel?Can you suggest a hotel to me?

To nie są cztery błędy, tylko jeden: polski celownik postawiony zaraz po czasowniku, który na to nie pozwala.

say i tell

Po polsku jest jedno mówić / powiedzieć, po angielsku dwa czasowniki o różnej budowie. tell to zwykły czasownik z oboma szykami i zwykle wymienia osobę: tell me, told her a story. say należy do wyjątków: osoba wymaga to (jak polskie powiedział do mnie), a najczęściej się ją pomija.

CzasownikNajpierw osobaOsoba z toBez osoby
tellShe told me a funny story.She told the story to everyone.tylko w stałych wyrażeniach: tell a story, tell the truth
say— (nigdy: said me)She said something to me.She said that it was true.

W mowie zależnej (lekcja 20): told + osoba + that …, ale said + that … bez osoby. He told me he was tired. / He said he was tired. Nigdy he said me, nigdy he told that.

Część wyrażeń trzeba zapamiętać. Polskie opowiedzieć to zwykle tell: you tell a story, a joke, the truth or a lie. Natomiast say wchodzi w zwroty grzecznościowe: you say hello, goodbye, sorry or thank you.

Sprawdzian z przeczytanego

3 z 18 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.

  1. Które zdanie jest poprawne?

  2. She ___ me that she was moving to Spain.

  3. She ___ that she was moving to Spain.

Przykłady z kursu

Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.

  1. Give it to her.

    Daj jej to.

  2. Explain the rules to me.

    Wyjaśnij mi zasady.

  3. She said something to me.

    Powiedziała mi coś.

  4. He bought me a coffee.

    Kupił mi kawę.

  5. He bought a coffee for me.

    Kupił kawę dla mnie.

  6. She told me a funny story.

    Opowiedziała mi zabawną historię.

  7. My uncle gave me an old watch.

    Wujek dał mi stary zegarek.

  8. Grandad cooked a huge breakfast for the neighbours.

    Dziadek ugotował ogromne śniadanie dla sąsiadów.

  9. My uncle gave an old watch to me.

    Wujek dał stary zegarek mnie.

  10. Don't tell me the ending of the film!

    Nie zdradzaj mi zakończenia filmu!

Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 79

Do samodzielnego przećwiczenia

Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.

2121/4

Zdania

Napisz po angielsku

Kupił mi kawę.

najpierw osoba, bez przyimka

1 / 4

Ćwicz tę regułę w aplikacji