Mowa zależna: przesunięcie czasów
W skrócie
| Powiedziane | Relacja (po said / told me) |
|---|---|
| am / is / live | was / lived |
| am having | was having |
| met | had met |
| will call | would call |
| can come | could come |
| today | that day |
|---|---|
| tomorrow | the next day |
| yesterday | the day before |
| next week | the following week |
| now / here / this | then / there / that |
Inaczej niż po polsku czas się cofa: „powiedział, że jest” → said he was. Zaimki dopasuj do nowego mówiącego. say bez osoby; tell + osoba bez przyimka. that można opuścić, bez przecinka.
B1 · Lekcja 20 · Mowa zależna: przesunięcie czasów
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Polska mowa zależna zmienia tylko osoby: Tomek mówi „Jestem zmęczony”, a ty powtarzasz: Tomek powiedział, że jest zmęczony. Czas zostaje taki sam. Angielski zmienia także czas: Tom said he was tired — dosłownie „powiedział, że był zmęczony”, choć znaczy dokładnie to samo co polskie „że jest”. To przesunięcie nazywa się backshift i jest główną różnicą między naszymi językami, a więc głównym źródłem błędów.
Jeden krok wstecz
Gdy czasownik wprowadzający stoi w przeszłości (said, told me), czasownik w relacjonowanym zdaniu cofa się o jeden krok. Ucz się tego parami. Nie kieruj się polskim zdaniem: tam, gdzie po polsku zostaje „jest”, „mieszka”, „przyjdzie”, po angielsku musi być forma przesunięta.
| Co powiedział(a) | Jak to relacjonujesz |
|---|---|
| present simple: "I live near the park." | past simple: She said she lived near the park. |
| present continuous: "I'm having a party." | past continuous: He said he was having a party. |
| past simple: "I met him at school." | past perfect: She said she had met him at school. |
| will: "I'll call you." | would: He said he would call me. |
| can: "I can come." | could: She said she could come. |
Pułapka dla Polaka: „Powiedział, że zadzwoni” kusi, by zostawić will. Po said przyszłość to would: He said he would call me. Tak samo „powiedziała, że może przyjść” to could, nie can. Przeczenia cofają się tak samo: don't → didn't, isn't → wasn't, won't → wouldn't, can't → couldn't, didn't → hadn't.
said i told
- Polskie „powiedzieć komuś” ma dwa odpowiedniki. say nie przyjmuje osoby: She said (that) she was busy.
- tell zawsze wymaga osoby, i to bez przyimka: She told me (that) she was busy. Nigdy She said me ani She told to me.
- that („że”) można opuścić: He said that he was late = He said he was late. I nie stawiaj przed nim przecinka — angielski go tu nie używa.
Osoby i określenia czasu też się zmieniają
Zaimki zmieniasz tak jak po polsku, zależnie od tego, kto teraz mówi: Anna mówi do ciebie „I like your friends”, ty relacjonujesz: Anna said she liked my friends. Nowością są określenia czasu i miejsca: po polsku często zostawiamy „jutro” czy „wczoraj”, a po angielsku w relacji z przeszłości się je zmienia, bo tamten dzień nie jest już dzisiaj.
| Powiedział(a) | Relacjonujesz |
|---|---|
| today | that day |
| tonight | that night |
| tomorrow | the next day / the following day |
| yesterday | the day before / the previous day |
| next week | the following week |
| last week | the week before |
| now | then |
| here | there |
| this | that |
"I'm meeting Sam tomorrow." → He said he was meeting Sam the next day.
Uważaj na past simple: cofa się do past perfect, czyli had + trzecia forma czasownika. "I met her yesterday" → He said he had met her the day before. Zmień też yesterday. W luźnej mowie usłyszysz czasem zwykłe met, ale had met jest zawsze poprawne i to ćwiczysz w tej lekcji.
Gdy to, co ktoś powiedział, nadal jest prawdą, można zostawić pierwotny czas: She said she lives in Rome (nadal tam mieszka). To nie błąd, ale forma przesunięta jest zawsze poprawna i to ją ćwiczysz. Nie traktuj tego wyjątku jako furtki do polskiego nawyku.
Sprawdzian z przeczytanego
6 z 16 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
"I live with three flatmates." → Kim said she(live) with three flatmates.
"I feel nervous about the party." → Sam said he(feel) nervous about the party.
"I don't like loud parties." → He said he ___ like loud parties.
"I'm planning a picnic." → She said she ___ a picnic.
"We're having dinner with friends." → They said they(be) having dinner with friends.
"I met Jo at a concert." → Ella said she ___ Jo at a concert.
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
She said she could come.
Powiedziała, że może przyjść.
Tom said he was tired.
Tom powiedział, że jest zmęczony.
He said he would call me.
Powiedział, że do mnie zadzwoni.
Anna said she liked my friends.
Anna powiedziała, że lubi moich przyjaciół.
She said she lived near the park.
Powiedziała, że mieszka niedaleko parku.
He said he was having a party.
Powiedział, że urządza imprezę.
She said she had met him at school.
Powiedziała, że poznała go w szkole.
Tariq promised he would never betray my trust.
Tariq obiecał, że nigdy nie zdradzi mojego zaufania.
Jake admitted he wasn't very sociable at parties.
Jake przyznał, że nie jest zbyt towarzyski na imprezach.
My roommate insisted she hadn't spread the rumour.
Moja współlokatorka upierała się, że nie rozpuściła tej plotki.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 54
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
Powiedziała, że może przyjść.
mowa zależna po czasie przeszłym: cofnij czas (backshift); say bez osoby