Pytania w mowie zależnej
W skrócie
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|
| "Where are you from?" | asked where I was from |
| "What do you want?" | asked what I wanted |
| "Did you enjoy it?" | asked if I had enjoyed it |
| "Are you free?" | asked whether I was free |
Podmiot przed czasownikiem, bez do/does/did, czas o krok wstecz. Polskie „czy” → if / whether. Bez przecinka, kropka na końcu.
B1 · Lekcja 22 · Pytania w mowie zależnej
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Po rozmowie kwalifikacyjnej opowiadamy znajomym, o co nas pytano: They asked me why I wanted the job. They asked if I could start on Monday. To pytania zależne, jak polskie „Zapytali, dlaczego chcę tę pracę”, „Zapytali, czy mogę zacząć w poniedziałek”. Część zasad już znasz z polskiego: na końcu stoi kropka, nie znak zapytania, a słowo pytające zostaje na początku. Różnice są trzy: szyk, znikające do/does/did i cofnięcie czasu, czyli backshift. Po polsku żadnej z tych zmian nie ma, dlatego właśnie tu popełnia się błędy.
Szyk zdania oznajmującego, bez inwersji
W angielskim pytaniu bezpośrednim czasownik (albo do, did, can, have…) staje przed podmiotem: are you, can you. W pytaniu zależnym tak nie jest. Wraca zwykły szyk zdania oznajmującego: najpierw podmiot, potem czasownik. Po polsku szyk się nie zmienia, więc łatwo przenieść wyuczony szyk pytania. Do tego czas cofa się o krok, tak jak w mowie zależnej twierdzącej, choć po polsku zostaje bez zmian: zapytała, skąd jestem to po angielsku where I was from.
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|
| "Where are you from?" | She asked me where I was from. |
| "What can you offer us?" | He asked what I could offer them. |
| "Why have you left your job?" | They asked why I had left my job. |
Znikają do, does i did
Do, does i did służą tylko do zbudowania pytania. Polski nie ma takiego słowa, więc problemem nie jest zapomnienie go, tylko pozostawienie go z wyuczonego pytania. W pytaniu zależnym ono znika, a czas niesie sam czasownik główny, cofnięty o krok: did you apply daje I had applied.
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|
| "Where do you live?" | She asked me where I lived. |
| "What does the job involve?" | I asked what the job involved. |
| "Why did you apply?" | They asked why I had applied. |
Pytania tak/nie: if albo whether, czyli polskie „czy”
Pytanie ze słowem pytającym (what, where, why, when, how, who, which), w tabeli wh-question, zachowuje to słowo na początku części zależnej. Pytanie typu tak/nie (yes/no) dostaje if albo whether w tym miejscu, w którym po polsku stoi „czy”. Uwaga: if nie znaczy tu „jeśli”. Whether jest nieco bardziej formalne i to ono zwykle stoi przed or not.
| Rodzaj pytania | Bezpośrednie | Zależne |
|---|---|---|
| yes/no → if | "Do you speak French?" | He asked if I spoke French. |
| yes/no → whether | "Are you free on Friday?" | She asked whether I was free on Friday. |
| wh-question | "When can you start?" | They asked when I could start. |
Najczęstszy czasownik wprowadzający to ask. Może mieć dopełnienie osobowe albo nie, jak polskie „zapytała (mnie), gdzie…”: She asked me where… / She asked where…. Tak samo działają wanted to know („chciał wiedzieć”) i wondered („zastanawiał się”): He wanted to know how much experience I had.
Najczęstszy błąd to szyk pytania. Nie She asked me where was I from, tylko She asked me where I was from. Nie He asked what did I want, tylko He asked what I wanted. Sprawdź każde pytanie zależne: czy podmiot stoi tuż po słowie pytającym (albo po if/whether)? Czy nie ma do/does/did? Czy czas cofnął się o krok?
Nie stawiaj przecinka. Po polsku przecinek przed „gdzie” czy „czy” jest obowiązkowy, po angielsku go nie ma: nie She asked me, where I was from. Nie dodawaj też that, bo ono należy tylko do mowy zależnej twierdzącej: He said that he was busy, ale He asked if I was busy.
Sprawdzian z przeczytanego
6 z 15 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
"Where do you work?" The interviewer asked me ___.
"Do you have a driving licence?" She asked ___ I had a driving licence.
They wanted to know ___ or not I could travel for work.
"What does your company make?" He asked what my company(make).
"Do you enjoy working with customers?" They asked if I(enjoy) working with customers.
"Where does your sister work?" He asked where my sister(work).
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
I asked what the job involved.
Zapytałem, z czym wiąże się ta praca.
She asked me where I lived.
Zapytała mnie, gdzie mieszkam.
They asked who my references were.
Zapytali, kim są moje osoby polecające.
They asked when I could start.
Zapytali, kiedy mogę zacząć.
He asked if I spoke French.
Zapytał, czy mówię po francusku.
She asked me where I was from.
Zapytała mnie, skąd jestem.
He asked what I could offer them.
Zapytał, co mogę im zaoferować.
They asked why I had left my job.
Zapytali, dlaczego odszedłem z pracy.
She asked whether I was free on Friday.
Zapytała, czy jestem wolny w piątek.
They asked if my CV was up to date.
Zapytali, czy moje CV jest aktualne.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 25
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
Zapytałem, z czym wiąże się ta praca.