Podstawowe spójniki

W skrócie

Słowo	Łączy	Przykład
and	+ w tym samym kierunku (i, a)	I'm tired and* I'm hungry.*
but	+ kontrast (ale)	It's cold but* I'm fine.*
or	wybór (albo; w pytaniu: czy)	Tea or coffee?
because	przyczyna (bo, ponieważ)	I'm happy because* it's Friday.*

Każda połowa zachowuje szyk podmiot–czasownik–dopełnienie. Po because podmiot zawsze zostaje, nawet tam, gdzie po polsku go nie ma.

A1 · Lekcja 43 · *and*, *but*, *or*, *because*

Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły

Do tej pory każde zdanie było jedną myślą: I'm tired. She likes the film. Na co dzień łączymy myśli: I'm tired, but I'm happy. She likes the film because it's funny. Robią to cztery spójniki: and (i, a), but (ale), or (albo, lub) i because (bo, ponieważ).

Dwa zdania, jedno miejsce łączenia

Tak jak po polsku: bierzesz dwa zwykłe zdania i stawiasz spójnik między nimi. Każda połowa zostaje pełnym zdaniem z własnym podmiotem i orzeczeniem, a nic w środku się nie przestawia: podmiot, potem czasownik, potem dopełnienie, tak jak w zdaniu bez spójnika.

I'm hungry. + I'm tired. → I'm hungry and I'm tired.
The film is long. + It's interesting. → The film is long but it's interesting.
We can stay at home. + We can go out. → We can stay at home or we can go out.
I love this song. + It's beautiful. → I love this song because it's beautiful.

Co znaczy każdy z nich

Cztery spójniki
Słowo	Rola	Przykład
and	dodaje drugą myśl w tym samym kierunku	I like tea and* I like coffee.*
but	dodaje myśl w INNYM kierunku: zaskoczenie, kontrast	I like tea but* I don't like coffee.*
or	daje wybór między dwiema myślami	Do you want tea or do you want coffee?
because	podaje przyczynę pierwszej myśli, odpowiada na why?	I drink tea because* I love it.*

Znaczenia pokrywają się z polskimi, z dwiema różnicami. Angielskie and obejmuje i polskie i, i przeciwstawne a: Ja lubię herbatę, a on kawę to też zdanie z and. A w pytaniu o wybór, gdzie po polsku mówisz czy (Herbata czy kawa?), po angielsku jest or.

Odpowiedź na why?

Na pytanie Why? odpowiadasz zdaniem z because, jak po polsku bo…: Why are you happy? — Because it's Friday. W pełnym zdaniu przyczyna stoi po because: I'm happy because it's Friday. Część z because może też stać na początku: Because it's Friday, I'm happy.

Wspólny podmiot

Gdy obie połowy mają ten sam podmiot, przy and, but i or można go powiedzieć raz: I'm tired and hungry, She sings but doesn't dance, Do you want tea or coffee? Przy because drugi podmiot zostaje: I'm tired because I work a lot.

Pułapka dla Polaka to pominięty podmiot. Po polsku mówisz Zostaję w domu, bo pada albo Jestem zmęczony, bo dużo pracuję, bez żadnego on, ja, to. Po angielsku druga połowa musi być pełnym zdaniem z podmiotem: because it is raining, because I work a lot. Pominąć go wolno tylko przy and, but, or, i tylko wtedy, gdy to ten sam podmiot co w pierwszej połowie.

Przecinki są inne niż po polsku. Przed bo i ponieważ po polsku przecinek jest obowiązkowy, a przed angielskim because się go nie stawia: I'm happy because it's Friday. Przed but przecinek jest częsty, ale nie wymagany (It's cold, but I'm fine). Gdy część z because stoi na początku, stawia się go po niej (Because it's late, I'm going home).

Sprawdzian z przeczytanego

3 z 16 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.

I'm hungry ___ I'm tired. (oba człony idą w tym samym kierunku)
The film is long ___ it's interesting. (druga część jest zaskoczeniem po pierwszej)
Do you want tea ___ do you want coffee?

Przykłady z kursu

Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.

I'm hungry and I'm tired.
Jestem głodny i jestem zmęczony.
The film is long but it's interesting.
Film jest długi, ale jest ciekawy.
I love this song because it's beautiful.
Uwielbiam tę piosenkę, bo jest piękna.
He told a silly joke and everyone laughed.
Opowiedział głupi dowcip i wszyscy się śmiali.
She was surprised because I remembered her name.
Była zdziwiona, bo pamiętałem jej imię.
I'm scared of dogs but I love cats.
Boję się psów, ale kocham koty.
I'm proud of my daughter because she works hard.
Jestem dumny z mojej córki, bo ciężko pracuje.
The book is boring but the film is brilliant.
Książka jest nudna, ale film jest świetny.
The food was disgusting and the music was horrible.
Jedzenie było obrzydliwe, a muzyka była okropna.
Do you agree or do you think I'm wrong?
Zgadzasz się czy uważasz, że się mylę?