Neodređujuće odnosne rečenice

Ukratko

Počinje sa	Za	Primer
who	osobu (koji)	Marie Curie, who was born in Poland, ...
which	stvar / mesto (koji)	The tower, which was built in ..., ...
whose	vlasnika – osobu ili stvar (čiji, ne menja se)	Dickens, whose novels ..., ...
, which	celu prethodnu rečenicu (što – ne what)	..., which amazed everyone.

Uvek između zareza. Nikad that. Odnosna reč ne ispada.

My brother who lives in Canada = jedan od više braće; My brother, who lives in Canada, = jedini brat.

B1 · Lekcija 25 · Neodređujuće odnosne rečenice

Detaljno objašnjenje iz lekcije u kojoj se ovo pravilo uči

U A2 ste naučili odnosne rečenice koje određuju na koga ili na šta mislimo: The woman who lives next door is a doctor. Sada dolazi druga vrsta, koju srpski ima isto tako: rečenica koja samo dodaje podatak o nekom ili nečem što je već jasno. Marie Curie, who was born in Poland, won two Nobel Prizes. Deo who was born in Poland možete izbaciti i rečenica ostaje potpuna. To je non-defining relative clause – neodređujuća odnosna rečenica, tipična za priču o nečijem životu.

Zarez nosi značenje

Neodređujuća rečenica uvek stoji između zareza (ili između zareza i tačke na kraju). Pravopis srpskog pravi istu razliku, ali u praksi mnogi stavljaju zarez ispred koji po navici, uvek. U engleskom to ne prolazi: zarez menja ono što rečenica kaže.

Iste reči, drugo značenje
Rečenica	Šta kaže
My brother who lives in Canada is an engineer.	Bez zareza: imam više braće i mislim na onog koji je u Kanadi.
My brother, who lives in Canada, is an engineer.	Sa zarezima: imam samo jednog brata, a usput – živi u Kanadi.

Kojom rečju počinje?

Srpsko koji važi i za ljude i za stvari. Engleski ga deli na dve reči, a nijedna se ne menja po rodu, broju ni padežu.

Reč	Za šta	Primer
who	osoba (srp. koji za čoveka)	Frida Kahlo, who painted many self-portraits, was in pain for most of her life.
which	stvar ili mesto (srp. koji za stvar)	The Eiffel Tower, which was built for a world fair, is now the symbol of Paris.
whose	vlasnik nečega – osoba ili stvar (srp. čiji)	Charles Dickens, whose novels describe life in London, was very poor as a child.
which (posle zareza, na kraju rečenice)	cela prethodna rečenica (srp. što)	Mozart wrote his first symphony at the age of eight, which amazed everyone.

whose – kao srpsko čiji, ali nepromenljivo

whose je srpsko čiji, i kao i čiji ide i uz ljude i uz stvari (kuća čiji je krov... – The old theatre, whose roof collapsed last winter, is closed to the public.). Razlika: čiji se slaže s imenicom posle sebe (čiji roman, čija knjiga, čiji romani), a whose je uvek isto. Posle whose odmah dolazi imenica, bez člana.

which za celu misao – srpsko što

Kad se odnosna reč ne vraća na jednu imenicu nego na sve što je rečeno pre nje, srpski kaže što: ...napisao je prvu simfoniju sa osam godina, što je sve zadivilo. Engleski tu kaže which: Mozart wrote his first symphony at the age of eight, which amazed everyone. Uvek posle zareza, na kraju rečenice.

Dve stvari koje ne smete

Bez that. U određujućoj rečenici može the book that I read. Između zareza that je greška: The biography, which took ten years to write, won a prize, nikad The biography, that took ten years...
Odnosna reč ne ispada. Ovo vam je prirodno – ni srpski ne izostavlja koji. Samo ne prenosite engleski izuzetak iz određujućih rečenica (the book I read): između zareza who ili which uvek ostaje. I kad je u srpskom padež (kojeg se svi sećaju), engleski i dalje kaže who: Charlie Chaplin, who everyone remembers as a film star, also wrote music.

Gde govornici srpskog greše: ne prevodite što kao what – za celu prethodnu misao uvek je , which. I ne stavljajte zarez automatski ispred who/which: prvo proverite – ako odnosnu rečenicu možete izbaciti a i dalje se zna na koga ili šta mislite, to je dodatni podatak: zarezi, who/which/whose, nikad that.

Proveri znanje

5 od 14 pitanja koja ova lekcija postavlja u aplikaciji. Upiši oblik ili izaberi odgovor.

Ernest Hemingway, ___ worked as a journalist, won the Nobel Prize in nineteen fifty-four.
My aunt, ___ is a famous singer, lives in New York.
The Mona Lisa, ___ hangs in the Louvre, is smaller than most people expect.
The castle,(who) walls are eight hundred years old, attracts thousands of tourists.
Steve Jobs,(who) company started in a garage, became one of the richest men in the world.

Primeri iz kursa

Označena je reč na koju se pravilo odnosi. Pritisni dugme za reprodukciju da čuješ rečenicu.

The painters, who were poor, sold their pictures cheaply.
Slikari, koji su bili siromašni, jeftino su prodavali svoje slike.
My brother, who lives in Canada, is an engineer.
Moj brat, koji živi u Kanadi, inženjer je.
Have you read her autobiography, which came out last year?
Da li si čitao njenu autobiografiju, koja je izašla prošle godine?
Einstein, whose theories changed physics, failed his first university entrance exam.
Ajnštajn, čije su teorije promenile fiziku, pao je na svom prvom prijemnom ispitu na univerzitetu.
Marie Curie, who was born in Poland, won two Nobel Prizes.
Marija Kiri, koja je rođena u Poljskoj, osvojila je dve Nobelove nagrade.
She retired from the stage at sixty, which surprised her fans.
Povukla se sa scene sa šezdeset godina, što je iznenadilo njene obožavaoce.
My grandfather, who fought in the war, never talked about it.
Moj deda, koji se borio u ratu, nikad nije pričao o tome.
The composer's childhood home, whose garden he loved, is now a museum.
Kompozitorova kuća iz detinjstva, čiju je baštu voleo, sada je muzej.
The biography, which took ten years to write, won a major prize.
Biografija, koja se pisala deset godina, osvojila je veliku nagradu.
The old theatre, whose roof collapsed last winter, is closed to the public.
Staro pozorište, čiji se krov urušio prošle zime, zatvoreno je za javnost.