Zaimki zwrotne
W skrócie
| Podmiot | Zaimek zwrotny |
|---|---|
| I | myself |
| you (do jednej osoby) | yourself |
| he | himself |
| she | herself |
| it | itself |
| we | ourselves |
| you (do grupy) | yourselves |
| they | themselves |
Gdy dopełnienie = podmiot (He cut himself). by myself = sam. Polskie się przy wash, shave, get dressed, feel, relax nie daje -self.
A2 · Lekcja 30 · Zaimki zwrotne
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Polski też ma zaimek zwrotny, ale tylko jeden dla wszystkich osób: się / siebie / sobie. Mówisz skaleczyłem się, skaleczyła się, skaleczyli się i forma się nie zmienia. W angielskim zaimek zwrotny zmienia się razem z osobą: I hurt myself, She hurt herself, They hurt themselves. Używa się go wtedy, gdy dopełnienie to ta sama osoba co podmiot. Porównaj She hurt him (zraniła jego) i She hurt herself (zraniła siebie). Każde zdanie wymaga więc wyboru: najpierw patrzysz, kto jest podmiotem, potem bierzesz pasującą formę na -self albo -selves.
Osiem form
Każdy zaimek osobowy ma swój zaimek zwrotny. Jedna osoba lub rzecz dostaje -self, kilka dostaje -selves.
| Podmiot | Dopełnienie | Zaimek zwrotny | Przykład |
|---|---|---|---|
| I | me | myself | I cut myself. |
| you (one person) | you | yourself | Look after yourself! |
| he | him | himself | He hurt himself. |
| she | her | herself | She taught herself. |
| it | it | itself | The cat is cleaning itself. |
| we | us | ourselves | We enjoyed ourselves. |
| you (two or more people) | you | yourselves | Help yourselves! |
| they | them | themselves | They looked at themselves. |
Uważaj na pisownię. myself, yourself, ourselves, yourselves powstają od zaimka dzierżawczego (my, your, our), a himself, itself, themselves od dopełnienia (him, it, them). herself pasuje do obu. Form typu 'his-self' czy 'their-selves' nie ma.
-self to liczba pojedyncza, -selves mnoga. Polskie siebie tego nie rozróżnia, angielskie you tak: do jednej osoby yourself, do grupy yourselves. We zawsze bierze ourselves, they zawsze themselves.
Gdzie stoi
Tam, gdzie zwykłe dopełnienie: zaraz po czasowniku (I burned myself) albo po przyimku (She bought a present for herself, He is talking to himself). Działa to jak polskie na niego i na siebie: He looked at him (na innego mężczyznę), He looked at himself (na siebie, w lustrze). Przyimek zostaje, a zaimek dopasowujesz do osoby.
by myself = sam
Polskie sam / sama / sami w znaczeniu „w pojedynkę, bez pomocy” to po angielsku by + zaimek zwrotny. She lives by herself znaczy, że mieszka sama. I made the cake by myself znaczy, że nikt mi nie pomagał. The children got dressed by themselves.
Pułapka: nie każde „się” to -self
To tu Polacy mylą się najczęściej. W polskim się stoi przy setkach czasowników, a po angielsku większość z nich nie ma żadnego zaimka. Nie tłumacz się odruchowo na -self. Przy codziennych czynnościach angielski nie używa zaimka wcale:
- myć się: I wash every morning. / I have a shower. (not 'I wash myself' in normal speech)
- golić się: He shaves every morning. (not 'he shaves himself')
- ubierać się: She gets dressed quickly. (not 'she dresses herself')
- czuć się: I feel tired today. (never 'I feel myself tired')
- relaksować się: We relax on Sundays. (not 'we relax ourselves')
Zaimka zwrotnego używaj tylko wtedy, gdy się naprawdę znaczy „siebie samego”: cut, hurt, burn, look at, look after, teach, enjoy, introduce, dry, help (yourself). Przy wash, shave, get dressed, feel, relax go nie ma. Przy częściach ciała angielski bierze zaimek dzierżawczy, nie zwrotny: polskie skaleczyłem się w palec to I cut my finger.
Stałe zwroty
- Enjoy yourself! / Enjoy yourselves!: baw się dobrze / bawcie się dobrze
- Help yourself. / Help yourselves.: częstuj się / częstujcie się
- Look after yourself.: dbaj o siebie
- Be careful — don't hurt yourself!: uważaj, nie zrób sobie krzywdy
Sprawdzian z przeczytanego
6 z 19 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
I burned(I) on the oven door.
I always make ___ a big breakfast on Sundays.
Anna, did you hurt(you)?
Tom, look after ___ and get some sleep.
My dad cut(he) with a razor this morning.
Peter looked at ___ in the mirror and smiled.
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
Help yourselves to some fruit.
Poczęstujcie się owocami.
My grandmother lives by herself.
Moja babcia mieszka sama.
He taught himself to meditate.
Sam nauczył się medytować.
My parents weigh themselves every morning.
Moi rodzice codziennie rano się ważą.
We made the soup by ourselves.
Zupę ugotowaliśmy sami.
They dried themselves with big towels.
Wytarli się dużymi ręcznikami.
I cut myself while I was shaving.
Skaleczyłem się, kiedy się goliłem.
Children, dry yourselves before you come inside.
Dzieci, wytrzyjcie się, zanim wejdziecie do środka.
You should protect yourself from the sun.
Powinieneś chronić się przed słońcem.
He burned himself on the hot pan.
Oparzył się o gorącą patelnię.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 27
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
Poczęstujcie się owocami.
Mówisz do kilku osób.