Present perfect: twierdzenia

Po polsku Byłem w Rzymie mówi wszystko naraz: i o konkretnej wycieczce, i o tym, że w ogóle znasz Rzym. Angielski rozdziela te dwie rzeczy:

• I visited Rome in 2019. — opowiadasz o jednej zakończonej podróży i mówisz, kiedy była.
• I have visited Rome. — nie opowiadasz historii. Mówisz, że ta podróż należy do twojego życia i liczy się teraz. Kiedy to było, nie ma znaczenia.

Druga forma to present perfect. Polski nie ma na nią osobnego czasu: obie angielskie formy oddajemy zwykłym czasem przeszłym. Dlatego przy każdym polskim byłem, widziałem, zjadłem musisz wybrać sam. Doświadczenie albo skutek, który liczy się teraz, bez podawania kiedy, to present perfect. Konkretny moment w przeszłości to past simple.

Aspekt nie podpowiada wyboru. Zjadłem (dokonany) może być zarówno I ate, jak i I have eaten. Pytaj nie o to, czy czynność się zakończyła, tylko czy mówisz, KIEDY się wydarzyła. Gdy dodajesz datę albo „wczoraj”, zostań przy past simple.

Budowa: have lub has + trzecia forma

Coś podobnego znasz z potocznego mam to zrobione, mam bilet kupiony. W angielskim to zwykły czas, a have nie znaczy już „mieć”, tylko pełni rolę słowa posiłkowego. have albo has wybierasz tak samo jak w present simple. Po nim stoi past participle, czyli trzecia forma czasownika. Ta forma nigdy się nie zmienia: ani przez osobę, ani przez liczbę, ani przez rodzaj. Polskiej różnicy byłem / byłam tu nie ma.

Końcówka -s trzeciej osoby siedzi na has, nigdy na imiesłowie. Mów She has visited, nigdy she has visits ani she have visited.

Skąd wziąć trzecią formę

Przy czasowniku regularnym trzecia forma to ta sama forma na -ed, którą znasz z past simple. Nie ma tu nic nowego: travel — travelled — travelled.

Wiele czasowników nieregularnych ma trzecią formę inną niż past simple, a to właśnie ona stoi po have lub has. Ucz się ich trójkami.

Klasyczny błąd to I have saw the sea. saw to past simple i nigdy nie stoi po have. Po have lub has zawsze bierzesz trzecią formę: I have seen the sea.

Niektóre czasowniki nieregularne mają jedno słowo na obie formy: lose — lost — lost, sleep — slept — slept, buy — bought — bought, meet — met — met. Have lub has i tak musi stać przed nimi.

Forma skrócona

W mowie have i has prawie zawsze łączą się z zaimkiem. Tak też je zapisuj, gdy piszesz tak, jak mówisz.

he's i she's mogą znaczyć he is albo he has. Rozstrzyga następne słowo. Po imiesłowie to have (She's gone home), a po przymiotniku albo rzeczowniku to be (She's tired).

been i gone

Przy miejscach angielski rozróżnia to samo, co polskie był i pojechał. Imiesłów od be oznacza wizytę, z której się wróciło, a imiesłów od go oznacza, że ktoś wciąż tam jest. I have been to Egypt znaczy, że byłeś w Egipcie i już wróciłeś. She has gone to Egypt znaczy, że ona jest teraz w Egipcie.

Nie tłumacz polskiego „byłem w Egipcie” słowo w słowo. Po been mów to: have been to a place. Have been in znaczy coś innego.