used to — dawne nawyki i stany
W skrócie
used to + forma podstawowa to skończony nawyk albo stan z przeszłości, który już nie trwa (pol. kiedyś + czas przeszły niedokonany).
| Forma | |
|---|---|
| Twierdzenie | I / you / he / we used to live here. |
| Przeczenie | I didn't use to live here. |
| Pytanie | Did you use to live here? |
| Krótka odpowiedź | Yes, I did. / No, I didn't. |
- Po used to zawsze forma podstawowa: used to have, nie used to had.
- Po didn't i did znika -d: use to.
- Jedna forma dla wszystkich osób. Nie ma czasu teraźniejszego (dzisiejszy nawyk to usually + present simple).
- Pojedyncze zdarzenie to past simple, nawet jeśli po polsku powiesz to niedokonanym.
A2 · Lekcja 6 · used to — dawne nawyki i stany
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Po polsku mówisz o tym, co kiedyś było, a już nie jest, czasem przeszłym niedokonanym, często z „kiedyś”: Kiedyś chodziłem do szkoły pieszo. Kiedyś nie znosiłem grzybów. Czasownik pokazuje, że rzecz się powtarzała albo trwała. Że to już przeszłość, wynika tylko z kontekstu. Angielski ma na to jedną stałą konstrukcję: used to. Mówi ona naraz dwie rzeczy: tak było wiele razy albo przez długi czas, i dziś już tak nie jest.
Twierdzenie: used to + forma podstawowa
Konstrukcja się nie odmienia. used to brzmi tak samo przy każdej osobie, a czasownik po nim stoi w formie podstawowej: bez -s, bez -ed, bez -ing. Nie trzeba niczego uzgadniać tak jak w polskim mieszkałem / mieszkała / mieszkaliśmy.
| Podmiot | used to | forma podstawowa | |
|---|---|---|---|
| I | used to | live | in a small village. |
| She | used to | have | very long hair. |
| We | used to | play | football after school. |
| My parents | used to | read | to me every night. |
Przeszłość jest zaznaczona tylko raz, w used. Czasownik po nim zostaje w formie podstawowej: used to have, nigdy used to had. W wymowie used to brzmi mniej więcej jak „jus-te”, z wyraźnym s, a nie z, jak w used „używany”. Znaczeniowo ta konstrukcja nie ma nic wspólnego z czasownikiem use (używać).
Nawyki i stany
Tak jak polski niedokonany, used to pasuje i do czynności powtarzanej (We used to go camping every summer), i do stanu, który trwał (I used to be afraid of dogs; He used to have a bike). Warunek jest jeden: to musi być skończone. Czegoś, co jest prawdą do dziś, nie wyrazisz przez used to.
Przeczenie: didn't use to
W przeczeniu konstrukcja zachowuje się jak każdy czasownik w past simple. Przeszłość niesie didn't, więc used traci -d i wraca do use.
| Twierdzenie | Przeczenie |
|---|---|
| I used to like coffee. | I didn't use to like coffee. |
| He used to smoke. | He didn't use to smoke. |
| They used to live here. | They didn't use to live here. |
Pisz didn't use to, nie didn't used to. W mowie nie słychać różnicy, ale w piśmie -d znika po didn't z tego samego powodu, dla którego didn't went jest błędem zamiast didn't go.
Pytanie: Did ... use to ...?
W pytaniu did staje przed podmiotem, a used znów zmienia się w use. Słowo pytające (where, what) może otwierać zdanie, a szyk po nim zostaje taki sam. W krótkiej odpowiedzi powtarzasz tylko did / didn't, nigdy use to.
- Did you use to play an instrument? — Yes, I did. / No, I didn't.
- Did your brother use to be quiet? — No, he didn't!
- Where did you use to live?
- What did you use to do at weekends?
Kiedyś i teraz
used to najlepiej działa obok zdania w present simple o tym, jak jest teraz. Obie połowy łączy zwykle but albo now, tak jak po polsku „kiedyś…, a teraz…”.
| Kiedyś (used to) | Teraz (present simple) |
|---|---|
| I used to hate vegetables, | but now I love them. |
| She used to walk to work. | Now she drives. |
| We didn't use to have a computer. | Now everyone has one. |
not ... any more i no longer opisują to samo z drugiej strony: I used to smoke patrzy na dawny nawyk, a I don't smoke any more na dzisiejszy stan. Można je łączyć: I used to smoke, but I don't any more.
Gdzie Polak się myli
- Jedno zdarzenie to nie nawyk. Po polsku niedokonany opisze też pojedynczy wyjazd („W zeszłym roku jeździłem do Paryża”). Po angielsku pojedyncze, skończone zdarzenie to past simple: I went to Paris last year, nigdy I used to go to Paris last year.
- used to nie ma czasu teraźniejszego. „Zwykle” o teraźniejszości to usually z present simple. Nie ma formy I use to na dzisiejsze nawyki.
- Coś, co wciąż jest prawdą, zostaje w present simple. I live in Berlin. Zdanie I used to live in Berlin znaczy, że już się wyprowadziłeś.
Sprawdzian z przeczytanego
5 z 14 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
When I was young, I ___ in a small village.
My grandmotherto make apple pie every Sunday. (use)
My sister ___ very long hair when she was ten.
I ___ like vegetables when I was small.
Ito be afraid of the dark, but now I sleep with the light off. (use)
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
I didn't use to like coffee.
Kiedyś nie lubiłem kawy.
I used to walk to school.
Kiedyś chodziłem do szkoły pieszo.
Where did you use to live?
Gdzie kiedyś mieszkałeś?
We used to play football after school.
Po szkole graliśmy w piłkę nożną.
Did you use to play an instrument?
Czy grałeś kiedyś na jakimś instrumencie?
She used to have very long hair.
Kiedyś miała bardzo długie włosy.
Did you use to have a nickname at school?
Czy miałeś kiedyś w szkole przezwisko?
My little brother didn't use to be very brave.
Mój młodszy brat nie był kiedyś zbyt odważny.
My granny used to make apple pie every Sunday.
Moja babcia co niedzielę robiła szarlotkę.
We used to chase frogs by the pond all afternoon.
Całymi popołudniami goniliśmy żaby nad stawem.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 44
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
Kiedyś nie lubiłem kawy.
dawny stan, który już nie trwa – użyj didn't use to