Liczebniki porządkowe i daty
W skrócie
| Główny | Porządkowy |
|---|---|
| one, two, three | first, second, third |
| four, six, seven, ten, thirteen | fourth, sixth, seventh, tenth, thirteenth |
| five, eight, nine, twelve | fifth, eighth, ninth, twelfth |
| twenty, thirty, forty, ninety | twentieth, thirtieth, fortieth, ninetieth |
| twenty-one, thirty-one, thirty-two | twenty-first, thirty-first, thirty-second (tylko ostatnia część — nie jak dwudziesty pierwszy) |
Zapis 5 May czytasz the fifth of May (USA: May fifth); nie gub the. It's the fifth of May — bez on. The party is on the fifth of May — gdy coś się wtedy dzieje (polskie piątego).
A1 · Lekcja 30 · Liczebniki porządkowe i daty
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Liczebniki porządkowe: to samo co w polskim, inna budowa
Podział znasz z polskiego: pięć odpowiada na pytanie ile?, piąty na pytanie który?. Angielski ma to samo — five i fifth. Prawie każdy liczebnik porządkowy powstaje z głównego przez dodanie -th. Dwie rzeczy działają inaczej niż w polskim: angielski liczebnik porządkowy nigdy się nie odmienia (piąty, piąta, piątego, piątym to zawsze fifth), a w liczbie złożonej porządkowa jest tylko ostatnia część.
Regularnie: liczebnik główny + -th
| Główny | Porządkowy | Cyframi |
|---|---|---|
| four | fourth | 4th |
| six | sixth | 6th |
| seven | seventh | 7th |
| ten | tenth | 10th |
| eleven | eleventh | 11th |
| thirteen | thirteenth | 13th |
| seventeen | seventeenth | 17th |
| hundred | hundredth | 100th |
Trzy wyjątki
Trzy najczęstsze nie mają -th — to osobne słowa, jak polskie pierwszy i drugi, których też nie da się zbudować z jeden i dwa.
| Główny | Porządkowy | Cyframi |
|---|---|---|
| one | first | 1st |
| two | second | 2nd |
| three | third | 3rd |
Cztery zmiany w pisowni
| Główny | Porządkowy | Co się zmienia |
|---|---|---|
| five | fifth | ve zmienia się w f |
| eight | eighth | tylko jedno t — t z eight i t z -th się łączą |
| nine | ninth | znika e |
| twelve | twelfth | ve zmienia się w f |
Dziesiątki: -ty zmienia się w -tieth
Liczba zakończona na -ty zamienia y na ie przed -th, więc końcówka to -tieth. Czytaj ją w dwóch sylabach: ti-et, z angielskim th na końcu (czubek języka między zębami, nie f ani t).
| Główny | Porządkowy | Cyframi |
|---|---|---|
| twenty | twentieth | 20th |
| thirty | thirtieth | 30th |
| forty | fortieth | 40th |
| fifty | fiftieth | 50th |
| ninety | ninetieth | 90th |
Liczby złożone: zmienia się tylko ostatnia część
Tu polski prowadzi na manowce. Po polsku obie części są porządkowe: dwudziesty pierwszy. Po angielsku dziesiątka zostaje liczebnikiem głównym, a porządkowe jest tylko ostatnie słowo: twenty-first, z łącznikiem.
| Główny | Porządkowy | Cyframi |
|---|---|---|
| twenty-one | twenty-first | 21st |
| twenty-two | twenty-second | 22nd |
| twenty-three | twenty-third | 23rd |
| twenty-five | twenty-fifth | 25th |
| thirty-one | thirty-first | 31st |
| forty-eight | forty-eighth | 48th |
Nie przenoś polskiego wzoru: nigdy twentieth-first ani thirtieth-one — pierwsza część zostaje taka jak w liczebniku głównym (twenty, thirty).
Cyframi angielski nie stawia kropki jak polskie 5. — dopisuje dwie ostatnie litery słowa: 1st, 2nd, 3rd, 4th, 21st, 22nd, 23rd. Liczby 11–13 mają zawsze -th: 11th, 12th, 13th, bo ich słowa to eleventh, twelfth, thirteenth.
Jak mówić datę
Po polsku mówisz piąty maja — liczebnik porządkowy plus miesiąc w dopełniaczu. Angielski robi to samo, ale musi dodać dwa słowa: the przed liczebnikiem (o nim łatwo zapomnieć, bo w polskim nie ma przedimków) i of przed miesiącem — of robi to, co u nas końcówka dopełniacza w maja. Napisane 5 May, 5th May albo May 5, a powiedziane po brytyjsku the fifth of May; można też May the fifth. Amerykanie mówią zwykle May fifth, bez the i of — to wariant, nie osobna reguła.
| Zapis | Wymowa |
|---|---|
| 5 May / 5th May | the fifth of May |
| 1 January | the first of January |
| 22 August | the twenty-second of August |
| May 5 (amerykańskie) | May fifth |
O dzisiejszą datę (Którego dzisiaj?) pytasz What's the date today?, a odpowiadasz It's + data: It's the third of October. O to, kiedy coś się dzieje, pytasz When is ...?
Data z on
Po polsku na pytanie kiedy? wystarczy sam dopełniacz: piątego maja, bez przyimka. Po angielsku liczebnik się nie odmienia, więc tę rolę przejmuje on: The party is on the twelfth of December. My birthday is on the first of June. We are leaving on the twentieth of July. Przy zapisie cyframi też: on 12 December.
Gdy mówisz, KIEDY coś się dzieje (tam, gdzie po polsku powiedziałbyś piątego), wstaw on — nie zostawiaj gołej daty. Gdy tylko podajesz, jaka jest data (po polsku jest piąty), on nie ma: Today is the third of March, It's the third of March. Ale The exam is on the third of March — egzamin się wtedy odbywa.
Poza datami liczebniki porządkowe działają tak jak w polskim: stoją przed rzeczownikiem jak przymiotnik — the second floor, the first street on the left, her fifth birthday, his ninetieth birthday — tylko nigdy nie zmieniają formy.
Sprawdzian z przeczytanego
3 z 18 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
Our flat is on the ___ floor. (7)
The meeting is on the ___ of March. (10)
Który liczebnik porządkowy zapisujemy cyframi jako 3rd?
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
This is her fifth birthday.
To jej piąte urodziny.
It's his fortieth birthday on Saturday.
W sobotę są jego czterdzieste urodziny.
It's the ninth of May today.
Dzisiaj jest dziewiątego maja.
Today is the first of March.
Dzisiaj jest pierwszego marca.
This is our fifth holiday in Italy.
To nasze piąte wakacje we Włoszech.
It's my grandmother's ninetieth birthday next week.
W przyszłym tygodniu są dziewięćdziesiąte urodziny mojej babci.
My parents' thirtieth anniversary is in April.
Moi rodzice mają w kwietniu trzydziestą rocznicę.
My office is on the fourth floor.
Moje biuro jest na czwartym piętrze.
Our flat is on the seventh floor.
Nasze mieszkanie jest na siódmym piętrze.
Christmas Day is the twenty-fifth of December.
Dzień Bożego Narodzenia to dwudziesty piąty grudnia.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 32
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
To jej piąte urodziny.
liczebnik porządkowy liczący urodziny; zacznij od "This is"; "urodziny" jako jedno święto (liczba pojedyncza)