Pytania zależne
W skrócie
| Wstęp | Potem | Na końcu |
|---|---|---|
| Could you tell me | wh-word + podmiot + czasownik | ? |
| Do you know | if / wh-word + podmiot + czasownik | ? |
| I wonder | wh-word / if + podmiot + czasownik | . |
Szyk jak w zdaniu oznajmującym, bez do/does/did: what time the museum opens, nie does it open. „czy” = if. Czas bez zmian: where the station is.
B1 · Lekcja 24 · Pytania zależne (indirect questions)
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Pytając obcą osobę o drogę, po angielsku rzadko pyta się wprost (Where is the station?). Pytanie zwykle obudowuje się grzecznym wstępem: Could you tell me where the station is? — tak jak po polsku „Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest dworzec?”. Taka konstrukcja nazywa się pytaniem zależnym (indirect question).
Tu właśnie Polak popełnia błąd. Po polsku pytanie w środku zdania wygląda dokładnie tak samo jak pytanie samodzielne: Gdzie jest dworzec? → …gdzie jest dworzec. Po angielsku nie: Where is the station? → where the station is. Czasownik wraca za podmiot, jak w zwykłym zdaniu oznajmującym (The station is over there).
Trzy grzeczne wstępy
| Wstęp | Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|---|
| Could you tell me + wh-word ...? | Where is the museum? | Could you tell me where the museum is? |
| Do you know + if ...? | Is this bus going to the airport? | Do you know if this bus is going to the airport? |
| I wonder + wh-word ... | What time does the tour start? | I wonder what time the tour starts. |
- Could you tell me ...? — „Czy mógłby mi pan / mogłaby mi pani powiedzieć…?”. Najgrzeczniejszy sposób zaczepienia nieznajomego; po nim słowo pytające: where, when, what time, how, how much, which.
- Do you know ...? — „Czy wie pan / wiesz…?”. Działa też ze słowem pytającym, ale to naturalny wstęp do pytania typu tak/nie. Polskie czy w środku zdania to po angielsku if (bardziej oficjalnie whether): Do you know if the bank is open? Nie wstawiaj w to miejsce do.
- I wonder ... — „Ciekawe, …” / „Zastanawiam się, …”. To nie pytanie, tylko stwierdzenie, które zaprasza do odpowiedzi: I wonder how far the beach is.
Reguła 1: szyk zdania oznajmującego
Po wstępie najpierw podmiot, potem czasownik. Dotyczy to be, czasowników modalnych (can, will) i have w present perfect.
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|
| Where is the nearest pharmacy? | Could you tell me where the nearest pharmacy is? |
| How long will the trip take? | Do you know how long the trip will take? |
| Where can I buy a ticket? | Could you tell me where I can buy a ticket? |
| Has the last train left? | Do you know if the last train has left? |
Reguła 2: bez do, does, did
Polski nie ma żadnego „do”, więc trzeba je było wbić sobie do głowy przy pytaniach — i teraz trzeba je świadomie wyjąć. W pytaniu zależnym do/does/did znika, a czasownik wraca do formy ze zdania oznajmującego: -s w trzeciej osobie czasu teraźniejszego, forma przeszła w przeszłym.
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie zależne |
|---|---|
| What time does the museum open? | Could you tell me what time the museum opens? |
| Does this road go to the castle? | Do you know if this road goes to the castle? |
| Where did the tour leave from? | I wonder where the tour left from. |
| How much do the tickets cost? | Do you know how much the tickets cost? |
Pułapka dla Polaka: przenosisz polski szyk i mówisz Could you tell me where is the station? albo Do you know what time does it open? — oba źle. Po słowie pytającym (albo po if) mów tak, jakbyś coś stwierdzał: podmiot, czasownik, bez do. I nie stawiaj przecinka przed where czy if, choć po polsku przed „gdzie” i „czy” przecinek jest obowiązkowy.
Różnica wobec mowy zależnej (lekcja 22)
Szyk jest ten sam co w relacjonowanych pytaniach (She asked me where the station was), ale tutaj nie ma przesunięcia czasu — to Twoje własne pytanie, zadane teraz, więc czas zostaje jak w pytaniu bezpośrednim: Could you tell me where the station is?, nie was. Po polsku czasu i tak się nie przesuwa, więc tu intuicja Ci pomaga.
Znak zapytania czy kropka
- Could you tell me ...? i Do you know ...? to pytania — na końcu znak zapytania: Do you know if the tram stops here?
- I wonder ... to stwierdzenie — na końcu kropka, jak po polskim „Ciekawe, …”: I wonder which way the old town is.
Sprawdzian z przeczytanego
6 z 14 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
Wybierz poprawne grzeczne pytanie.
Wybierz poprawne grzeczne pytanie.
Could you tell me which platform the next train(leave) from?
Pytanie bezpośrednie: Is the castle open today? Która grzeczna wersja jest poprawna?
Do you know if this tram(stop) at the main square?
I wonder when the coach from the airport(arrive) yesterday.
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
I wonder where our guide went.
Ciekawe, gdzie poszedł nasz przewodnik.
I wonder what time the tour starts.
Ciekawe, o której zaczyna się wycieczka.
Could you tell me where the museum is?
Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest muzeum?
I wonder how old these cobbled streets are.
Ciekawe, ile lat mają te brukowane uliczki.
Could you tell me what time the museum opens?
Czy mógłby mi pan powiedzieć, o której godzinie otwiera się muzeum?
I wonder how much a ticket for the exhibition costs.
Ciekawe, ile kosztuje bilet na wystawę.
Do you know if the castle is open on Mondays?
Czy wiesz, czy zamek jest otwarty w poniedziałki?
Could you tell me where the nearest cash machine is?
Czy mógłby mi pan powiedzieć, gdzie jest najbliższy bankomat?
Do you know if the audio guide comes with headphones?
Czy wiesz, czy do audioprzewodnika są dołączone słuchawki?
I wonder how far the marina is from the promenade.
Ciekawe, jak daleko od promenady jest przystań jachtowa.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 28
Do samodzielnego przećwiczenia
Zdanie do przetłumaczenia, w którym działa ta reguła. Tak jak w aplikacji, sprawdzanie zaznacza błędne słowo i wskazuje regułę, której dotyczy błąd.
Zdania
Napisz po angielsku
Ciekawe, o której zaczyna się wycieczka.