Edatsız zaman ifadeleri

Edat nereye gitti?

on Monday, in the morning, at the weekend ifadelerini biliyorsunuz: zaman sözcüğünün önünde bir edat var. Ama zaman sözcüğünün önünde all, every, last, next ya da this varsa edat düşer, artikel de gelmez: I work every Monday, We stayed in all weekend. Bu size yabancı değil: Türkçede de her gün, bütün hafta sonu, geçen hafta, bu sabah ek almadan tek başına zaman bildirir. İngilizce burada Türkçe gibi davranır. Bu yalın ifadeler üç soruya cevap verir.

Edatlı ve edatsız

Bildiğiniz zaman sözcükleri, önlerine bu sözcüklerden biri gelince edatlarını kaybeder. Türkçede de aynı şey olur: akşamleyin ama her akşam, hafta sonunda ama bütün hafta sonu.

Bu ifadelerin önüne asla edat koymayın. I swim in every day, We talked on last night, It rained at all weekend yanlıştır; doğrusu I swim every day, We talked last night, It rained all weekend. Türkçedeki -de ekini İngilizceye in / on / at olarak taşımak istediğinizde durun: önde all, every, last, next, this varsa edat yok. Artikel de yok: every the day değil, every day.

Cümledeki yeri

Türkçede zaman ifadesi genellikle başa ya da fiilden önceye gelir (Her salı spor salonuna gider). İngilizcede ise en doğal yeri cümlenin sonudur, fiilden, nesneden ve yer bildiren ifadeden sonra: She goes to the gym every Tuesday, We went to the market last Saturday. Sahneyi kurmak için başa da alınabilir, virgüllü ya da virgülsüz: Every Tuesday she goes to the gym, Last night I went to bed at ten. Ama özne ile fiilin arasına girmez. Her iki yerde de ifade değişmez: every, all, last, next, this ve isim hiç ek almaz.

Türk öğrencinin takıldığı yerler

• dün gece = last night, yesterday night değil. dün sabah → yesterday morning, dün akşam → yesterday evening olur, ama gece için İngilizce her zaman last night der. Türkçeden kelime kelime çevirmeyin.
• geçen = last, gelecek / önümüzdeki = next. last aslında 'son' demektir, ama zaman adının önünde 'geçen' anlamı taşır: last week = geçen hafta. next week = gelecek hafta. last geçmiş zamanlı bir fiille, next gelecek zamanlı bir fiille gelir: Last week we painted the kitchen. Next week we're going to paint the bathroom. Artikelle (the last week) anlam 'son hafta' olur, bu ayrı bir şeydir.
• all day ≠ every day. Türkçedeki bütün gün / her gün ayrımının aynısı: I worked all day tek bir günün tamamı, I work every day haftanın her günü.
• this hem geçmişe hem geleceğe bakabilir. This morning the bus was late (şimdi öğleden sonra) ve I'm busy this evening (akşam henüz gelmedi) ikisi de doğrudur; hangisi olduğunu fiil söyler. Dikkat: bu gece için this night değil tonight denir.
• one day Türkçedeki bir gün gibidir: adı belli olmayan bir zaman, geçmişte ya da gelecekte: One day I'm going to visit Japan.
• İsim tekil kalır. Türkçedeki her gün gibi: every day, every Friday, asla every days. all sonrası da tekil: all week, all weekend.

Emin olamadığınızda şu testi yapın: zaman sözcüğünün önünde all, every, last, next ya da this var mı? Varsa edat yok. Önünde hiçbir şey yoksa eskisi gibi on, in ya da at gerekir: on Friday ama every Friday, in the evening ama this evening.