be fiilinin geçmiş zamanı

İlk kez geçmişe dönüyorsunuz, hem de en iyi bildiğiniz fiil olan be ile. Türkçede bu iş bir ekle yapılır: evdeyim → evdeydim, yorgunuz → yorgunduk. İngilizcede ise ek yoktur. Fiil başka bir kelimeye dönüşür ve bu kelimenin yalnızca iki biçimi vardır: was ve were.

İki biçim: was ve were

was tekil özneyle kullanılır: I, he, she, it, bir kişi ya da bir şey. were geri kalan her şeyle kullanılır: we, they, birden fazla kişi ya da şey. you da her zaman were alır; sen de olsa siz de olsa biçim aynıdır.

Dikkat: I taraf değiştiriyor. Şimdiki zamanda kendine ait bir biçimi var (am), geçmişte ise he, she, it ile birlikte was alıyor.

Türkçede özne ekin içinde saklıdır: Evdeydim. Güzeldi. İngilizcede was/were kimin olduğunu göstermez, o yüzden özneyi her zaman yazın. Hiç kimseden söz etmeseniz de it gerekir: Güzeldi İngilizcede It was great olur, tek başına Was great olmaz. Ayrıca I'm ya da she's gibi bir kısaltma geçmişte yoktur, I was ve we were hep tam yazılır.

İngilizcede -ydi ile -ymiş arasındaki fark yoktur. Hastaydı da hastaymış da was ill olur. Bir şeyi kendiniz görmüş ya da başkasından duymuş olabilirsiniz, biçim değişmez. Bir de yer bildiren -de var. Türkçede o da ekin içine girer (evdeydim), İngilizcede ise ayrı bir kelimedir: at home, in Rome.

Olumsuz: wasn't ve weren't

Türkçedeki değildim, değildik gibi, olumsuzluk doğrudan fiile eklenir. Yani was ya da were'den sonra not gelir. Konuşmada ikisi birleşir: wasn't, weren't.

be hiçbir zaman do ya da did almaz. I didn't was at home yanlıştır. Olumsuzluk fiilin kendisindedir: I wasn't at home.

Soru: was he? were you?

Türkçede soruyu mi ekiyle sorarsınız ve kelimelerin sırası değişmez: Evde miydin? İngilizcede soru eki yoktur. Bunun yerine fiil öznenin önüne geçer, tıpkı şimdiki zamandaki be sorularında olduğu gibi: He was at work → Was he at work? Soru kelimesi en başa gelir, değişen sıra da öyle kalır: Where were you yesterday? How was the film?

Kısa cevapta fiil tekrarlanır. Türkçedeki gibi tek bir evet yetmez: Yes, I was. / No, I wasn't.

Geçmişi gösteren kelimeler

Bu ifadeler genellikle cümlenin sonunda yer alır, bazen de başında. Geçmiş zamanla ilgili bundan sonraki derslerde sık sık karşınıza çıkacaklar.

• yesterday: dün. I was at home yesterday.
• yesterday morning / afternoon / evening: dün sabah / öğleden sonra / akşam.
• last night / last week / last month / last year / last Monday: dün gece, geçen hafta, geçen ay, geçen yıl, geçen pazartesi. We were in Rome last week.
• two days ago / an hour ago / ten years ago: iki gün önce, bir saat önce, on yıl önce. They were here an hour ago.
• in 2015 / in May: 2015'te, mayısta. Bildiğiniz in ile kurulur.

Burada Türkçe sizi yanıltır. İki gün önce derken aklınıza before gelir, ama bu anlamda ago kullanılır ve süreden sonra gelir. before two days yanlıştır. last ile ago edat almaz: in last week ya da on last Monday demeyin. Bu noktada Türkçe ile aynıdır, geçen hafta da ek almaz.

There was, there were

Türkçedeki vardı ve yoktu, İngilizcede there was / there were ve there wasn't / there weren't olur. be fiili, there'e göre değil, arkasından gelen isme göre değişir: there was a party, there were twenty people. Soru yine fiil öne alınarak sorulur: Were there many people?

Hepsini bir araya getirince dünü anlatabilirsiniz: I was at a party last night. It was great. There were a lot of people, but my brother wasn't there.