present perfect ile for ve since

Türkçe bu fikri tek bir zamanla söyler: Üç yıldır burada çalışıyorum, 2022'den beri burada çalışıyorum. Geçmişte başlayıp hâlâ süren bir durum için şimdiki zaman kullanırız. İngilizce burada şimdiki zamanı kullanmaz. Bunun yerine present perfect kullanır, yani have ya da has artı fiilin üçüncü hâli (past participle). Ardından süreyi söyleyen bir zaman ifadesi gelir.

Türkçede iki kalıp var: -dır/-dir (üç yıldır) ve -den beri (Mart'tan beri). İngilizcede de iki kalıp var, ama seçim kuralı daha katı. Bir süre söylüyorsanız for, bir başlangıç noktası söylüyorsanız since kullanılır.

for + süre (≈ -dır/-dir)

for ölçülebilen bir zaman parçasından önce gelir: iki gün, altı ay, yirmi yıl. Türkçedeki üç yıldır kalıbının karşılığıdır. Dikkat edin: bu kullanımda for "için" anlamına gelmez.

• I have worked at this company for three years.
• She has been a manager for six months.
• They have known each other for a long time.

since + başlangıç noktası (≈ -den beri)

since durumun başladığı anı söyler. Bu an bir yıl, bir ay, bir gün, bir saat ya da bir olay olabilir. Türkçedeki Mart'tan beri, okuldan beri, üniversiteden ayrıldığımdan beri kalıplarının karşılığıdır.

• I have worked at this company since I left university.
• She has been a manager since March.
• They have known each other since school.

Türkçede üç yıldan beri demek de doğaldır, yani -den beri bir süreyle de kullanılabilir. İngilizcede bu olmaz: since yalnızca bir başlangıç noktasıyla gelir. Ağzınızdan since three years çıkacaksa durun ve for kullanın. Kendinize şunu sorun: bu zaman ifadesi ölçülebilen bir parça mı (for), yoksa saymaya başladığımız an mı (since)?

Ne zamandır? — How long ...?

Türkçedeki Ne zamandır / Ne kadar zamandır burada çalışıyorsun? sorusu İngilizcede How long ile başlar. Ardından normal bir present perfect sorusu gelir: önce have/has, sonra özne, sonra fiilin üçüncü hâli.

• How long have you worked here? — For three years.
• How long has she been a nurse? — Since April.
• How long have they had that office? — For about a month.

Türkçede Üç yıldır. diye kısa cevap verebildiğiniz gibi, İngilizcede de yalnızca for ya da since ifadesiyle cevap verebilirsiniz: How long have you lived in Leeds? — Since April.

Durum bildiren fiiller

Bu kalıpta en çok durum fiilleri kullanılır: live, work, know, have, be. Bunlar tekrarlanan ya da biten bir eylemi değil, süregelen bir durumu anlatır.

• He has been unemployed since January.
• We have had the same boss for two years.
• My sister has lived in Manchester since she graduated.

since mi, ago mu?

2. derste ago kelimesini gördünüz. ago Türkçedeki önce gibidir (üç yıl önce): bitmiş bir anı gösterir ve past simple ile kullanılır. since ise o anı başlangıç olarak alır ve durumu açık bırakır, bu yüzden present perfect ile kullanılır.

İki hatadan kaçının. Birincisi, Türkçedeki gibi şimdiki zaman kullanmak: -dır ya da -den beri gördüğünüz cümlede have/has + üçüncü hâl kullanın, I work ya da I am working kullanmayın. İkincisi, edatları karıştırmak: since ile ago yan yana gelmez, for da bir başlangıç noktasının önüne gelmez. since three years ve for twenty twenty-two ikisi de yanlıştır. Edatları yer değiştirirseniz ikisi de doğru olur.