Present perfect mi, past simple mı?
Kısaca
Cümle bitmiş bir zaman söylüyor mu?
| Zaman ifadesi | Zaman | Örnek |
|---|---|---|
| ever, never, before | present perfect | I have never won a race. |
| just, already, yet | present perfect | She has just scored. |
| for, since | present perfect | We have trained since May. |
| zaman söylenmemiş | present perfect | He has broken the record. |
| yesterday, last night | past simple | He broke it yesterday. |
| last week / year | past simple | They won last year. |
| ... ago | past simple | I joined the team two years ago. |
| in + year, when I was ... | past simple | She started in two thousand ten. |
Sorular: Have you ever ...? (deneyim) → When did you ...? (ayrıntı). Türkçedeki -dı sizi yanıltmasın: Did you ever değil; -mış da present perfect demek değil.
Asla: I have won it yesterday.
A2 · 11. ders · Present perfect mi, past simple mı?
Bu kuralı öğreten dersten, açıklamanın tamamı
Türkçede Üç madalya kazandım tek bir biçimdir; İngilizcede ise iki seçenek var: I have won three medals ve I won three medals. İkisi de bitmiş bir olay anlatır. Hangisini seçeceğinize anlamla değil, tek bir testle karar verirsiniz: cümle ne zaman olduğunu söylüyor mu?
Zaman söylenmiyor: present perfect
Olayın kendisinden, yani bir deneyimden ya da şu anki sonucundan söz ediyor ve ne zaman olduğunu söylemiyorsanız have/has + geçmiş zaman ortacı (V3) kullanın. Türkçede burada da -dı dersiniz (Hiç tenis oynadın mı?). İngilizcede ise bu cümle present perfect ister.
- She has won a gold medal. — bir ara; ne zaman olduğunu söylemiyoruz.
- Have you ever played tennis? — hayatında herhangi bir zaman?
- I have never lost a race. — şimdiye kadar bir kez bile.
Bitmiş bir zaman söyleniyor: past simple
Bitmiş bir zamanı adlandırdığınız anda past simple zorunludur. Kararı zaman ifadesi verir; olayın ne kadar yeni ya da haberin ne kadar heyecanlı olduğu önemli değildir.
- She won a gold medal last year.
- Did you play tennis yesterday?
- I lost my first race in two thousand nineteen.
Kararı veren zaman ifadeleri
| Present perfect (zaman bitmemiş ya da hiç söylenmemiş) | Past simple (bitmiş zaman) |
|---|---|
| ever, never | yesterday, last night |
| before, already, just, yet | last week, last year |
| for two years, since May | two days ago, ten years ago |
| (nothing at all) | in two thousand ten, then, when I was ten |
I have won a medal yesterday yanlıştır ve en çok göze batan hatalardan biridir. yesterday, last ..., ... ago ve in + yıl her zaman past simple ister. Öğrenilecek bir istisna yoktur.
Türkçe size burada yol göstermez. Hiç maraton koştun mu? ve Az önce gol attı cümlelerinde Türkçe -dı kullanır, İngilizce ise present perfect ister: ever, never, just, already gördüğünüzde Did you ever ...? ya da He just scored yazmayın, have/has ekleyin. -den beri için de Türkçedeki şimdiki zamanı (Mayıstan beri antrenman yapıyoruz) aktarmayın: since/for present perfect ister. Bir de -mış ile -dı arasındaki fark bilgi kaynağıyla ilgilidir, İngilizce zamanla değil: -mış present perfect demek değildir. Tek ölçüt zaman ifadesidir.
İki soru
Sorular da aynı mantıkla çalışır. Have you ever ...? hayat deneyimini sorar. Did you ...? bitmiş bir zamanı sorar, bu yüzden bir zamana ihtiyaç duyar: yesterday, last summer, in June.
- Have you ever met a famous player? — hayatının herhangi bir anında.
- Did you meet him at the stadium? — o bitmiş anda.
Gerçek bir sohbet nasıl ilerler
Taklit edilecek hamle şu: deneyimi sorduğunuz için sohbeti present perfect ile açarsınız. Biri ayrıntı vermeye başladığı anda sohbet past simple'a geçer, çünkü artık bir zaman vardır.
- Have you ever run a marathon?
- Yes, I have.
- When did you run it?
- I ran it in Berlin two years ago.
Bir hikâye çoğu zaman present perfect ile başlar, past simple ile devam eder. Manşeti present perfect ile söyleyin; ayrıntıları (nerede, ne zaman, nasıl) past simple ile verin.
Okuduğunu kontrol et
Bu dersin uygulamada sorduğu 15 sorudan 6 tanesi. Biçimi yaz ya da cevabı seç.
I ___ a marathon last April.
She ___ three gold medals in her life.
___ you ever swum in a cold lake?
Our team(win) the cup in two thousand eighteen.
I(break) my arm at the gym yesterday.
The coach(join) the club two years ago.
Kurstan örnekler
İşaretli kelime, kuralın uygulandığı yerdir. Cümleyi dinlemek için oynat düğmesine bas.
What have you cooked today?
Bugün ne pişirdin?
I lived in Spain for ten years.
İspanya'da on yıl yaşadım.
I lent my umbrella to a colleague last winter, and I still haven't seen it.
Geçen kış bir iş arkadaşıma şemsiyemi ödünç verdim ve onu hâlâ görmedim.
Kursta bu kuralı kullanan cümle sayısı: 3