for za namenu, priliku ili trajanje

U prodavnici ste sa spiskom: mleko, jaja, brašno, limun. Neko pita zašto vam treba limun, a odgovor je jedna kratka reč i ono čemu limun služi: It's for the fish. Ta reč, for, ovde radi isto što i naše za: za ribu, za supu, za večeru. Ali ista reč odgovara i na pitanje koliko dugo? — I cooked for two hours — a tu se engleski i srpski razilaze. Lekcija je o ta dva posla.

Namena i prilika: for + stvar, obrok ili događaj

Oblik vam je poznat: for ide iza stvari, a za njim ono čemu stvar služi — milk for the coffee, onions for the sauce, a big pot for the soup — tačno kao mleko za kafu, luk za sos. for se ne menja, a iza njega nema padeža. Ono što zato morate da uradite, a u srpskom ne morate, jeste član: imenica iza for nosi član koji bi nosila i inače — the kad oboje znamo o kojoj kafi je reč, a ako je bilo koji lonac, a ništa ili some uz množinu i nebrojivu imenicu (bread for the sandwiches, money for vegetables).

Nazivi obroka su izuzetak, i razlog već znate iz lekcije 48: work, school, bed stoje bez člana posle predloga kad se misli na aktivnost, ne na zgradu. Obroci su takve rutine, pa posle for stoje goli: soup for dinner, eggs for breakfast, a sandwich for lunch, fruit for dessert. Ovde se engleski ponaša kao srpski — supa za večeru — i tu grešaka obično nema. Greška se pravi na drugoj strani: for fish, for soup umesto for the fish, for the soup, kad se misli na tu ribu i tu supu.

Isto for imenuje priliku koja nije obrok: a cake for the party, flowers for the table, a dress for the wedding. To su obične imenice, pa zadržavaju član.

Nazivi obroka su breakfast, lunch, dinner, supper, dessert i tea kad znači obrok. Uz njih for breakfast, for lunch, for dinner, for dessert — bez the, bez a. Sve ostalo posle for nosi član koji bi nosilo i inače: for the soup, for the sauce, for a sandwich, for the guests.

Trajanje: for + dužina vremena

Drugi posao reči for odgovara na koliko dugo? Iza nje ide raspon vremena — broj i jedinica, ili a / an i jedinica: for an hour, for two hours, for five minutes, for three days, for a week. Ovde srpski nema predlog: kuvam sat vremena, čekali smo četrdeset minuta — dužina stoji sama, u akuzativu. U engleskom je for obavezno. Ide i uz sadašnje vreme (I cook for an hour every evening) i uz prošlo (We waited for forty minutes), a obično stoji na kraju rečenice, pre ili posle oznake mesta.

Srpsko za uz vreme znači rok, ne trajanje: za dva sata je in two hours, za nedelju dana je in a week. Kad čujete for two hours, u glavi treba da bude dva sata (koliko je trajalo), nikad za dva sata. I obrnuto: kad u srpskom dužina stoji sama — spavao je deset sati — u engleskom ispred nje ide for: He slept for ten hours.

Dva posla razlikujete po onome što stoji iza for: stvar ili obrok — namena; broj minuta, sati, dana ili nedelja — trajanje.

Šta ova lekcija ne obrađuje

• for + osoba kao primalac — a present for you, I made this for my mother — isto naše za (poklon za tebe), treći posao iste reči; srešćete ga, ali vežbe ga ne uvežbavaju.
• wait for, look for: tu for pripada glagolu, kao kod fraznih glagola iz lekcije 47. Srpski ovde nema predlog — čekati nekoga, tražiti nešto — pa se for lako izgubi; pamtite ga zajedno sa glagolom.
• Namena se može reći i glagolom: I went to the shop to buy milk. Uporedite I went to the shop for milk. Glagolska verzija je to + osnovni oblik (da kupim); imenička je for + stvar, i pokriva i naše po: otišao sam po mleko.

Ne stavljajte for ispred dužine koja počinje sa all ili every: all day, every morning, ne for all day. I ne stavljajte the posle for ispred naziva obroka: for dinner, nikad for the dinner.