Present perfect: olumsuz ve soru

Geçen derste yaptığın bir şeyi söyledin: I have tried Thai food. Şimdi geri kalan iki işi öğreneceksin: yapmadığın bir şeyi söylemek ve birine bir şeyi yapıp yapmadığını sormak. Türkçede olumsuzluk eki -me fiile eklenir, soru eki mı da fiilin hemen arkasına gelir (yemedim, yedin mi?). İngilizcede ikisinin de yeri have/has'tir. Buradaki have "sahip olmak" anlamında değil, bir yardımcı fiildir. Ortaç (tried, eaten) hiçbir zaman yer değiştirmez, biçimi de değişmez.

Olumsuz: haven't / hasn't

not sözcüğünü have ya da has'ın hemen arkasına koy. Konuşmada neredeyse herkes kısaltır.

Üçüncü tekil kişi için she's not eaten biçiminde ikinci bir kısaltma da vardır, ama hasn't çok daha yaygındır. Sen onu kullan.

Soru: Have / Has öznenin önüne

İngilizcede mı gibi bir soru eki yoktur. Soruyu sözcüklerin sırası kurar: have ya da has öznenin önüne geçer, gerisi aynen kalır. You have tried it? gibi düz cümleye soru tonu vermek doğru soru sayılmaz.

Soru sözcüğüyle (what, where, how many...) kurulan soruda soru sözcüğü başa gelir, sıra da aynı kalır: soru sözcüğü, have/has, özne, ortaç.

• What have you cooked today?
• Where has she eaten?
• How many countries have they visited?

Kısa cevaplar

Türkçede fiili tekrarlarız: Evet, yedim. / Hayır, yemedim. İngilizcede fiil tekrarlanmaz, yardımcı fiil tekrarlanır: have ya da has. Tek başına yes demek de eksik kalır.

ever ve never: Türkçedeki iki ayrı "hiç"

Türkçede ikisi için de hiç deriz: Hiç ahtapot yedin mi? / Hiç ahtapot yemedim. İngilizce bu iki hiç'i ikiye ayırır. Soruda, yani "hayatında herhangi bir zaman" anlamında ever kullanılır. ever, özne ile ortacın arasına girer.

• Have you ever eaten octopus?
• Has she ever been to Japan?
• What is the strangest thing you have ever eaten?

Olumsuz cevaptaki hiç ise never olur. Yeri aynıdır, ama never'dan önce have gelir, haven't değil.

• I have never eaten octopus.
• He has never tried Indian food.
• We have never been to Greece.

Türkçe düz cümlede hiç olumsuz fiille gelir (hiç yemedim), bu yüzden haven't ile never'ı birlikte kullanmak çok kolay bir hatadır. Ama never tek başına "bir kez bile değil" demektir, olumsuzluğu zaten kendisi yapar. I haven't never tried it yanlıştır. Bir cümlede tek olumsuzluk olur: ya haven't/hasn't, ya never, ikisi birden asla.

Soruda hiç için ever, cevapta never kullan. Bunu birlikte öğren: Have you ever tried it? — No, I never have. / No, I haven't. Soruyu düz cümle sırasıyla kurma. Have/Has her zaman öznenin önünde olur.