Present perfect continuous
Kısaca
| Özne | Yapı |
|---|---|
| I / you / we / they | have ('ve) been working |
| he / she / it | has ('s) been working |
| Tür | Örnek |
|---|---|
| olumsuz | haven't / hasn't been working |
| soru | Have you / Has she been working? |
| soru kelimeli | What have you been doing? |
| ne zamandır | How long have you been working here? — for two years / since 2020 |
«-dır / -den beri» süren bir eylem, ya da izi şu an görünen yakın bir eylem. Süre için for, başlangıç noktası için since. Şimdiki zaman kullanılmaz.
B1 · 1. ders · Present perfect continuous: ne zamandır?
Bu kuralı öğreten dersten, açıklamanın tamamı
Türkçede işinizi anlatırken «Üç yıldır burada çalışıyorum» dersiniz. Fiil şimdiki zamandadır, süreyi de -dır eki verir. İngilizce bu durumda şimdiki zamanı kullanmaz. Geçmişte başlayıp hâlâ süren bir eylem için ayrı bir yapısı vardır: I have been working here for three years.
Bu yapının adı present perfect continuous. İki parçasını zaten biliyorsunuz: present perfect'teki have/has ve present continuous'taki -ing biçimi. Aralarına hiç değişmeyen been girer. Üç parça da zorunludur, been atlanmaz.
Nasıl kurulur
| Özne | have / has | been | -ing biçimi |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | have ('ve) | been | working |
| he / she / it | has ('s) | been | working |
Kişiye göre yalnızca have değişir: he, she, it ile has, diğer kişilerle have. been ve -ing biçimi her kişide aynı kalır. Konuşmada kısa biçimler normaldir: I've been working, She's been working. been'den önce gelen 's her zaman has'tir, is değildir.
Olumsuz ve soru
Türkçede olumsuzluk ve soru fiilin üstüne gelir (-mıyor, -mı). İngilizcede bunu have/has üstlenir, tıpkı present perfect'te olduğu gibi. Olumsuz için ondan sonra not gelir, soru için de özneden önceye geçer. been ve -ing biçimi yerinden oynamaz. Tablodaki etiketler şöyle okunur: affirmative = olumlu, negative = olumsuz, yes/no question = evet/hayır sorusu, short answer = kısa cevap, wh-question = soru kelimeli soru.
| Tür | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| affirmative | subject + have/has + been + -ing | She has been looking for a new job. |
| negative | subject + haven't/hasn't + been + -ing | I haven't been sleeping well. |
| yes/no question | Have/Has + subject + been + -ing? | Have you been waiting long? |
| short answer | Yes, I have. / No, she hasn't. | (no been, no -ing) |
| wh-question | wh-word + have/has + subject + been + -ing? | What have you been doing? |
Kullanım 1: ne zamandır? (for ve since)
En sık kullanımı, geçmişte başlayıp şu an da süren bir eylemdir. Türkçedeki iki süre ifadesinin İngilizcede ayrı karşılıkları vardır: süre uzunluğu (-dır) için for, başlangıç noktası (-den beri) için since. Soru «Ne zamandır...?» ise İngilizcesi How long have/has ... been + -ing? olur.
- for + süre (-dır): for two years, for six months, for a long time
- since + başlangıç noktası (-den beri): since 2019, since March, since I left university
- «Ne zamandır hemşire olarak çalışıyorsun?»: How long have you been working as a nurse?
Kullanım 2: izi hâlâ görünen yakın bir eylem
Eylem az önce bitmiş olabilir ama sonucu şu an görünür: You look tired. — I've been interviewing people all day. Türkçede burada genellikle geçmiş zaman kullanılır («Bütün gün mülakat yaptım»). İngilizce ise yorgunluğu açıklayan, bir süre devam etmiş eylem için bu yapıyı seçer. Konuşan kişi süre bildirmiyor, gördüğümüz şeyi açıklıyor.
«-ıyorum + -dır / -den beri» kalıbını kelimesi kelimesine çevirmeyin. Süreyi şimdiki zamanla söylemek İngilizcede yanlıştır: I work here for three years de I am working here since May de hatalıdır. Soru şu ana kadar ne zamandır ise have/has been + -ing kullanın: I have been working here since May.
Türkçede -den beri hem süreyle hem başlangıç noktasıyla kullanılır (üç yıldan beri, 2019'dan beri). İngilizcede since yalnızca bir başlangıç noktasıyla gelir. Ardından bir süre geliyorsa (iki yıl, altı ay) her zaman for kullanın.
Kısa cevapta have/has'ta durun: Have you been applying for jobs? — Yes, I have. Arkasına been veya -ing biçimi eklemeyin.
Okuduğunu kontrol et
Bu dersin uygulamada sorduğu 13 sorudan 3 tanesi. Biçimi yaz ya da cevabı seç.
He ___ as a teacher since 2015.
I ___ for a job for six months.
My sister ___ new staff all week.
Kurstan örnekler
İşaretli kelime, kuralın uygulandığı yerdir. Cümleyi dinlemek için oynat düğmesine bas.
I haven't been sleeping well.
İyi uyumuyorum.
What have you been doing?
Bu aralar ne yapıyorsun?
Have you been waiting long?
Uzun zamandır mı bekliyorsun?
Why have you been working night shifts?
Neden gece vardiyalarında çalışıyorsun?
Has your daughter been applying for internships?
Kızın stajlara başvuruyor mu?
She has been looking for a new job.
Yeni bir iş arıyor.
I have been working here for three years.
Üç yıldır burada çalışıyorum.
Who has the director been interviewing this morning?
Müdür bu sabah kimlerle mülakat yapıyor?
Have your colleagues been complaining about the new manager?
Meslektaşların yeni müdürden şikâyet ediyor mu?
How long have you been working as a nurse?
Ne zamandır hemşire olarak çalışıyorsun?
Kursta bu kuralı kullanan cümle sayısı: 38
Kendin dene
Bu kuralı kullanan bir cümleyi çevir. Uygulamadaki gibi, denetleyici bozulan kelimeyi işaretler ve arkasındaki kuralın adını verir.
Cümleler
İngilizce yaz
İyi uyumuyorum.
have/has been + -ing (present perfect continuous), olumsuz; olumsuz kısaltma kullanın