Düzenli fiillerde geçmiş zaman
Kısaca
| Fiil nasıl bitiyor | Ne yapılır | Örnek |
|---|---|---|
| harflerin çoğu | + -ed | work → worked, play → played |
| okunmayan -e | + -d | live → lived, dance → danced |
| ünsüz + y | y → i + -ed | study → studied, try → tried |
| kısa ünlü + tek ünsüz | ünsüzü ikile + -ed | stop → stopped, plan → planned |
Kişi eki yok, herkes için tek biçim: I worked, she worked, they worked. Özneyi düşürme.
A1 · 32. ders · Düzenli fiillerde geçmiş zaman (past simple)
Bu kuralı öğreten dersten, açıklamanın tamamı
Birinin dün nerede olduğunu söylemeyi artık biliyorsun. Şimdi ne yaptığını söyleyeceğiz. İngilizce fiillerin çoğu geçmiş zamanı tek bir ekle yapar: -ed. Türkçedeki -dı ekinin (çalıştı, oynadı) karşılığıdır: I work → I worked, We play → We played. Bu derste ekin dört farklı yazılışını öğreneceksin.
Herkes için tek biçim
Türkçede geçmiş zaman kişiyi de söyler: çalıştım, çalıştın, çalıştı, çalıştık. İngilizcede -ed kişiyi hiç göstermez, biçim herkes için aynıdır: I worked, she worked, they worked. Geniş zamandaki üçüncü tekil kişi istisnası (he works) da burada yoktur. Kişiyi yalnızca özne söyler, bu yüzden özne her zaman cümlede olmalıdır: Türkçedeki gibi tek başına Worked. diyemezsin, I worked. demen gerekir.
- I visited my grandmother.
- She visited her grandmother.
- They visited their grandmother.
Dört yazılış
Ek hep aynıdır ama yazılışı fiilin nasıl bittiğine bağlıdır. Dört kalıp var.
| Kalıp | Fiil nasıl bitiyor | Ne yapılır | Örnekler |
|---|---|---|---|
| 1. Sadece -ed ekle | harflerin çoğu | -ed ekle | work → worked, play → played, visit → visited, watch → watched, clean → cleaned |
| 2. -e ile bitiyor | okunmayan bir e | yalnızca -d ekle | live → lived, dance → danced, arrive → arrived, like → liked |
| 3. Ünsüz + y | bir ünsüz, sonra y | y yerine i yaz, -ed ekle | study → studied, try → tried, tidy → tidied, carry → carried |
| 4. Ünsüz ikilenir | tek kısa ünlü + tek ünsüz | son harfi iki kez yaz, -ed ekle | stop → stopped, plan → planned, shop → shopped, chat → chatted |
Normal durum 1. kalıptır; diğer üçü küçük yazım düzeltmeleridir. 3. kalıp için y'den önce ünsüz gerekir: play'de y'den önce ünlü var, bu yüzden played olur, plaied değil. 4. kalıp yalnızca tek heceli, tek kısa ünlülü kısa fiillerde olur: stop'ta bir o ve bir p var, p ikilenir. Cook ve rain'de iki ünlü yan yana olduğu için ikilenme yoktur: cooked, rained.
Tuzak: Türkçede ek okunduğu gibi yazılır, sert ünsüzden sonra -dı → -tı olur (gitti, koştu). İngilizcede de ses değişir ama yazı değişmez. Çoğu sesten sonra -d gibi okunur (played, cleaned); p, k, s, ş, ç seslerinden sonra -t gibi okunur (stopped, worked, watched); t ya da d ile biten fiilde ek ayrı bir hece olur, -id gibi okunur (visited, wanted, needed). Okunuşa göre yazma: yazılış her zaman -ed'dir, work-t ya da visit-id diye yazılmaz.
Kullanımı
Past simple bitmiş bir zamanla kullanılır: yesterday, last weekend, last night, on Saturday. Türkçede zaman sözcüğü genelde başa gelir (Dün futbol oynadık); İngilizcede en doğal yeri cümlenin sonudur, vurgu için başa da konabilir: We played football in the park yesterday. On Saturday I cleaned the flat.
Bu ders yalnızca olumlu biçimi kapsar: I worked, she played. Olumsuz ve soru cümleleri did ister, onlar sonra gelecek. Şimdilik ne yaptığını anlat.
Okuduğunu kontrol et
Bu dersin uygulamada sorduğu 19 sorudan 6 tanesi. Biçimi yaz ya da cevabı seç.
She ___ a film last night.
We(play) football in the park yesterday.
He(visit) his grandmother last weekend.
Hangi cümle doğru?
*work* gibi düzenli bir fiilin geçmiş zamanında (past simple) hangi öznenin fiil biçimi diğerlerinden farklı olur?
My friends(arrive) at six o'clock.
Kurstan örnekler
İşaretli kelime, kuralın uygulandığı yerdir. Cümleyi dinlemek için oynat düğmesine bas.
On Saturday I cleaned the flat.
Cumartesi günü daireyi temizledim.
She visited her grandmother last weekend.
Geçen hafta sonu büyükannesini ziyaret etti.
He dropped his phone in the river.
Telefonunu nehre düşürdü.
We played football in the park yesterday.
Dün parkta futbol oynadık.
I planned a picnic, but it rained.
Piknik planladım ama yağmur yağdı.
They chatted around the campfire until midnight.
Gece yarısına kadar kamp ateşinin etrafında sohbet ettiler.
We climbed a hill and enjoyed the view.
Bir tepeye tırmandık ve manzaranın tadını çıkardık.
He studied for his exam on Sunday afternoon.
Pazar öğleden sonra sınavı için ders çalıştı.
The bus stopped in front of the cinema.
Otobüs sinemanın önünde durdu.
My father jogged around the lake before breakfast.
Babam kahvaltıdan önce gölün etrafında hafif tempoda koştu.
Kursta bu kuralı kullanan cümle sayısı: 60
Kendin dene
Bu kuralı kullanan bir cümleyi çevir. Uygulamadaki gibi, denetleyici bozulan kelimeyi işaretler ve arkasındaki kuralın adını verir.
Cümleler
İngilizce yaz
Cumartesi günü daireyi temizledim.