Geçmiş zaman edilgen yapı (Past simple passive)
Kısaca
| Geçmiş zaman edilgen | |
|---|---|
| tek şey | was + participle (V3) — It was invented in China. |
| birden fazla | were + participle — They were designed by engineers. |
| olumsuz | wasn't / weren't + participle |
| soru | Was / Were + özne + participle? — Was it invented in Italy? |
| kim yaptı | ... + by + yapan — by Edison |
Geniş zaman edilgenden farkı yalnızca be: is → was, are → were. did yok; çoğul özne her zaman were.
A2 · 35. ders · Geçmiş zaman edilgen yapı (Past simple passive)
Bu kuralı öğreten dersten, açıklamanın tamamı
Geçen derste edilgen yapıyı gördün: Rice is grown in China. Türkçede edilgenlik fiile eklenen bir ektir, zaman da aynı fiilin sonuna gelir (yap-ıl-dı). İngilizcede ise iki ayrı parça vardır: be + past participle (fiilin 3. hali, V3), ve zamanı taşıyan be'dir. Edilgeni geçmişe almak için tek bir şey değişir: be geçmişe geçer. Participle olduğu gibi kalır.
| Geniş zaman edilgen | Geçmiş zaman edilgen |
|---|---|
| The phone is made in China. | The phone was made in China. |
| These cars are built in Japan. | These cars were built in Japan. |
was mı, were mi?
Seçim, be'nin geçmiş halindeki gibidir: tek şey için was, birden fazla şey için were. Türkçe burada yanıltır: Arabalar elle yapıldı derken fiile çoğul eki gerekmez, ama İngilizcede çoğul özne mutlaka were ister. Participle hiç değişmez: was designed, were designed.
| Yapı | Özne | Örnek |
|---|---|---|
| was + participle | tek şey (it, he, she, the radio) | The radio was invented more than a hundred years ago. |
| were + participle | birden fazla (they, the first cars) | The first cars were built by hand. |
| wasn't / weren't + participle | olumsuz | The light bulb wasn't invented by one person. |
| Was / Were + subject + participle? | soru | Was the telephone invented in America? |
| ... + by + the doer | eylemi kim yaptı | The light bulb was improved by Edison. |
Olumsuz ve soru
Türkçede olumsuzluk ve soru da fiilin ekindedir (icat edilmedi, icat edildi mi?). İngilizcede ikisi de was/were üzerinde kurulur. Olumsuzda arkasına not gelir (çoğunlukla wasn't / weren't). Evet/hayır sorusunda Was/Were öznenin önüne geçer: Was the radio invented in Italy? Were the first planes made of wood? did kullanılmaz. Kısa cevaplar was ya da were'i tekrarlar: Yes, it was. / No, they weren't. when, where, who ile kurulan sorularda da sıra aynıdır: When was the internet invented?
Kim yaptı: by
Türkçedeki tarafından İngilizcede by'dır, ama cümlenin sonuna gelir ve çok daha sık kullanılır, özellikle mucitlerden söz ederken: Penicillin was discovered by Fleming. The first planes were flown by the Wright brothers. Türkçe sırayı kopyalayıp by + kişiyi fiilin önüne koyma. Yapan bilinmiyorsa ya da önemli değilse by hiç kullanılmaz: The bridge was built a long time ago.
Türkçede zaman, olumsuzluk ve soru fiilin ekinde olduğu için İngilizcede bunları did ile kurmak cazip gelir. Edilgende did yoktur: Was it invented in China? de, Did it invented deme; It wasn't discovered de, It didn't discovered deme. Çoğul öznede were kullan: The first cars were built, The first cars was built değil. Participle ekini de düşürme: was invented, asla was invent.
Okuduğunu kontrol et
Bu dersin uygulamada sorduğu 13 sorudan 5 tanesi. Biçimi yaz ya da cevabı seç.
The dishwasher(be) invented by a woman.
The first trains(be) pulled by steam engines.
The bridge ___ a long time ago.
Radium ___ by a scientist from Poland.
These phones ___ in California ten years ago.
Kurstan örnekler
İşaretli kelime, kuralın uygulandığı yerdir. Cümleyi dinlemek için oynat düğmesine bas.
Penicillin was discovered by Fleming.
Penisilin Fleming tarafından keşfedildi.
When was the microscope invented?
Mikroskop ne zaman icat edildi?
Was the telephone invented in America?
Telefon Amerika'da mı icat edildi?
Were these tools used by farmers?
Bu aletler çiftçiler tarafından mı kullanıldı?
The phone was made in China.
Telefon Çin'de yapıldı.
Electricity wasn't discovered by one scientist.
Elektrik tek bir bilim insanı tarafından keşfedilmedi.
The early photos weren't printed in color.
Erken dönem fotoğrafları renkli basılmadı.
Many important discoveries were made by accident.
Birçok önemli keşif tesadüfen yapıldı.
The light bulb was improved by Edison.
Ampul Edison tarafından geliştirildi.
Were the first bicycles made of wood?
İlk bisikletler ahşaptan mı yapıldı?
Kursta bu kuralı kullanan cümle sayısı: 44
Kendin dene
Bu kuralı kullanan bir cümleyi çevir. Uygulamadaki gibi, denetleyici bozulan kelimeyi işaretler ve arkasındaki kuralın adını verir.
Cümleler
İngilizce yaz
Penisilin Fleming tarafından keşfedildi.
fiil: discover