Sıra sayıları ve tarihler

Türkçedeki -(I)ncI, İngilizcedeki -th

Sıra sayısını Türkçeden zaten biliyorsunuz: birinci, ikinci, beşinci. İngilizce de aynı şeyi yapar. Sayma sayısına bir ek gelir ve bu ek hemen her zaman -th'dir. Birleşik sayılarda da Türkçedeki gibi yalnızca son sözcük değişir: yirmi birincide olduğu gibi twenty-first. Asıl fark tarihlerdedir. Türkçede tarih sayma sayısıyla söylenir, İngilizcede ise sıra sayısıyla.

Kural: sayı + -th

Kurala uymayan üç sayı

En sık kullanılan üç sıra sayısı -th ile yapılmaz. Bunlar ayrı sözcüklerdir, ezberlenir.

Yazılışı biraz değişen dört sayı

Bu dört sayı da -th alır ama yazılışları biraz değişir.

Onlar: -ty, -tieth olur

-ty ile biten sayılarda -th'den önce y, ie olur. Ek -tieth olur ve kabaca tiyıth diye okunur. Sondaki th, dilin ucu dişlerin arasındayken çıkan İngilizce sestir. t ya da s gibi okumayın.

Birleşik sayılar: yalnızca son parça değişir

Bu kural Türkçedeki ile aynıdır. Onlar basamağı olduğu gibi kalır, yalnızca son sözcük sıra sayısı olur.

Rakamla yazarken Türkçedeki gibi nokta koymayın. 5. değil, 5th yazılır. Rakamdan sonraki iki harf, sözcüğün son iki harfidir: 1st, 2nd, 3rd, 4th, 21st, 22nd, 23rd. 11, 12 ve 13 her zaman -th alır (11th, 12th, 13th), çünkü sözcükleri eleventh, twelfth, thirteenth'tir.

Tarihi söylemek

Türkçede 5 Mayıs yazılır ve beş mayıs diye okunur, yani sayma sayısıyla. İngilizcede tarih kâğıtta kısa görünür: 5 May, 5th May ya da May 5. Ama yüksek sesle her zaman sıra sayısıyla söylenir. İngiliz İngilizcesinde bu the fifth of May olur. Sıra sayısından önce the, aydan önce of gelir, ikisi de yazıda görünmese bile. May the fifth de denir. Amerikalılar genellikle the ve of kullanmadan May fifth der. Bu ayrı bir kural değil, duyacağınız bir söyleyiş biçimidir.

Bugün ayın kaçı? diye sormak için What's the date today? denir. Cevap It's ile başlar: It's the third of October. Bir şeyin ne zaman olduğunu sormak için When is ...? kullanılır. İngilizcede ay adları her zaman büyük harfle yazılır.

Tarihle birlikte on

Türkçede 5 Mayıs'ta derken kullandığınız -de/-da ekinin İngilizcedeki karşılığı, tarihlerde on'dur. Bir şeyin hangi tarihte olduğunu söylerken tarihin önüne on koyun: The party is on the twelfth of December. We are leaving on the twentieth of July. Rakamla yazılan tarihte de on kalır: on 12 December. Burada in ya da at kullanılmaz.

Yalnızca bugünün tarihini söylüyorsanız on koymayın. Türkçede de Bugün 3 Mart dersiniz, 3 Mart'ta demezsiniz. Today is the third of March ve It's the third of March cümlelerinde on yoktur. The exam is on the third of March cümlesinde vardır, çünkü sınav o gün olur. Bir de sayma sayısını tarih içinde kullanmayın: the five of May yanlıştır.

Sıra sayıları tarih dışında da aynı şekilde kullanılır ve hiç biçim değiştirmez: the second floor, the first street on the left, her fifth birthday. Türkçedeki gibi sıfat yerinde, adın önünde dururlar. İngilizcede genellikle önlerine the ya da my, her gibi bir iyelik sözcüğü gelir.