Present perfect a past simple
W skrócie
Czy zdanie podaje zakończony czas?
| Określenie czasu | Czas | Przykład |
|---|---|---|
| ever, never, before | present perfect | I have never won a race. |
| just, already, yet | present perfect | She has just scored. |
| for, since | present perfect | We have trained since May. |
| brak określenia | present perfect | He has broken the record. |
| yesterday, last night | past simple | He broke it yesterday. |
| last week / year | past simple | They won last year. |
| ... ago | past simple | I joined the team two years ago. |
| in + year, when I was ... | past simple | She started in two thousand ten. |
Pytania: Have you ever ...? (doświadczenie) → When did you ...? (szczegóły).
Polskie już, właśnie, nigdy → present perfect; wczoraj, temu, w zeszłym ... → past simple. Nigdy: I have won it yesterday.
A2 · Lekcja 11 · Present perfect czy past simple?
Pełne objaśnienie z lekcji, która uczy tej reguły
Po polsku o przeszłości mówimy jednym czasem: zdobyła medal znaczy to samo, czy dodamy w zeszłym roku, czy nie. Angielski ma tu dwa czasy i rozstrzyga między nimi jedno pytanie: czy zdanie mówi, kiedy to się stało? Nie decyduje polski aspekt (wygrałem czy wygrywałem) ani to, jak dawno coś się wydarzyło, tylko określenie czasu.
Bez określenia czasu: present perfect
have/has + past participle stosujesz, gdy liczy się samo doświadczenie albo jego skutek teraz, a moment nie pada.
- She has won a gold medal. (kiedyś, nie mówimy kiedy)
- Have you ever played tennis? (kiedykolwiek w życiu)
- I have never lost a race. (ani razu, aż do teraz)
Zakończony czas podany: past simple
Gdy tylko padnie czas, który już minął, musi być past simple, nawet jeśli to było przed chwilą i nawet jeśli to wielka nowina.
- She won a gold medal last year.
- Did you play tennis yesterday?
- I lost my first race in two thousand nineteen.
Określenia czasu, które decydują
| Present perfect (czas niezakończony albo niepodany) | Past simple (czas zakończony) |
|---|---|
| ever, never | yesterday, last night |
| before, already, just, yet | last week, last year |
| for two years, since May | two days ago, ten years ago |
| (nothing at all) | in two thousand ten, then, when I was ten |
Tu Polacy mylą się najczęściej: polskie wczoraj wygrałem, rok temu, w zeszłym tygodniu kuszą, żeby zostawić czasownik w formie, którą akurat pamiętasz. Zrób odwrotnie: najpierw znajdź w zdaniu yesterday, last ..., ... ago albo in + rok. Jeśli jest, to past simple, bez wyjątków. I have won a medal yesterday jest błędem.
Druga pułapka idzie w drugą stronę: po polsku już, właśnie, nigdy stoją przy zwykłym czasie przeszłym, a po angielsku already, just, never, ever wymagają present perfect. A trenuję od maja to po polsku czas teraźniejszy; po angielsku przy for i since jest present perfect, nie present simple.
Dwa pytania
Pytania działają tak samo. Have you ever ...? pyta o doświadczenie życiowe. Did you ...? pyta o zakończony moment, więc zwykle go podaje: yesterday, last summer, in June. Pytanie o moment, czyli When ...?, zawsze idzie w past simple, bo samo pyta o konkretny, miniony czas.
- Have you ever met a famous player? (kiedykolwiek w życiu)
- Did you meet him at the stadium? (w tamtym, zakończonym momencie)
Jak wygląda prawdziwa rozmowa
Ten schemat warto skopiować. Zaczynasz od present perfect, bo pytasz o doświadczenie. Gdy pojawiają się szczegóły, rozmowa przechodzi na past simple, bo teraz jest już konkretny czas.
- Have you ever run a marathon?
- Yes, I have.
- When did you run it?
- I ran it in Berlin two years ago.
Cała historia często zaczyna się w present perfect i toczy się dalej w past simple. Najważniejszą informację podaj w present perfect, a szczegóły (gdzie, kiedy, jak) w past simple. Po polsku obie części byłyby w tym samym czasie przeszłym, a po angielsku czas zmienia się w połowie.
Sprawdzian z przeczytanego
6 z 15 pytań, które ta lekcja zadaje w aplikacji. Należy wpisać formę albo wybrać odpowiedź.
I ___ a marathon last April.
She ___ three gold medals in her life.
___ you ever swum in a cold lake?
Our team(win) the cup in two thousand eighteen.
I(break) my arm at the gym yesterday.
The coach(join) the club two years ago.
Przykłady z kursu
Zaznaczone słowo to miejsce, w którym działa reguła. Przycisk odtwarzania pozwala usłyszeć zdanie.
What have you cooked today?
Co dziś ugotowałeś?
I lived in Spain for ten years.
Mieszkałem w Hiszpanii dziesięć lat.
I lent my umbrella to a colleague last winter, and I still haven't seen it.
Zeszłej zimy pożyczyłem parasol koledze z pracy i do dziś go nie widziałem.
Zdania z kursu, w których występuje ta reguła: 3