could: geçmişteki yetenek, kibar rica ve izin

can ile şimdiki yeteneği zaten biliyorsun: I can play the guitar. Geçmişteki yetenek için — çocukken, geçen yıl, okuldayken — could kullanılır. Türkçede bu iş fiilin içinde eklerle yapılır (çalabiliyordum); İngilizcede ise could ayrı bir kelimedir, kişiye göre hiç değişmez (I could, she could, they could) ve arkasından fiilin yalın, eksiz hali (base verb) gelir.

Geçmişteki yetenek: could ve couldn't

could, birinin geçmişte genel olarak bir şeyi yapabildiğini söyler — Türkçedeki -ebiliyordum / -ebilirdim gibi. Olumsuzu could not'tır ve neredeyse her zaman couldn't diye kısaltılır (-emiyordum / -emezdim). Soru yaparken could öznenin önüne geçer: Türkçedeki mi ekinin işini bu yer değiştirme görür.

• She could read music when she was five.
• We couldn't hear the band — it was too far.
• Could you swim when you were a child? — Yes, I could. / No, I couldn't.

Türkçede geçmiş zaman eki fiilin sonuna gelir (söyleyebildim). İngilizcede geçmişi yalnızca could taşır, arkasındaki fiil yalın kalır: I could sing de, asla I could sang ya da I could to sing deme. Olumsuzda da did yoktur: I didn't could değil, sadece couldn't.

Çalgılar için play = çalmak. İngilizcede çalgının önüne the gelir: play the piano, play the guitar. Türkçede bu tanımlık olmadığı için kolayca unutulur.

Kibar rica: Could you ...?

Birinden senin için bir şey yapmasını isterken Could you ...?, Can you ...?'dan daha kibardır — Türkçede -ebilir misin? yerine -ebilir misiniz? demeye benzer bir fark. Burada geçmişle hiçbir ilgisi yoktur, şu an için konuşursun. Daha da kibar olmak için please ekle.

• Could you play that song again, please?
• Could you help me with my violin?

İzin isteme: Could I ...?

Bir şey yapmak isteyip bunun uygun olup olmadığını sorarken Could I ...? de — Türkçedeki -ebilir miyim? sorusu. Dükkânda, sınıfta ya da birinin evinde izin istemenin kibar yoludur.

• Could I listen to your new album?
• Could I sit here, please?

Cevapta could kullanma. Türkçede de Kullanabilir miyim? — Tabii, kullanabilirsin denir; İngilizcede de cevap can ile verilir ya da kısaca Yes, of course, Sure, Sorry, ... denir — Yes, you could denmez: Could I use your phone? — Yes, of course you can.