Olumsuz süre zarfları: any more / no longer

Türkçede bu fikir tek kelimeyle söylenir: artık + olumsuz fiil. Artık sigara içmiyorum. Yani eskiden doğruydu, şimdi bitti. İngilizcede bunun için iki ifade vardır: not ... any more ve no longer. Anlamları aynıdır. İki şeyde ayrılırlar: cümlede nerede durdukları ve olumsuzluğu hangisinin taşıdığı. Türkçe konuşan biri en çok bu iki noktada hata yapar.

1. *not ... any more*: olumsuz cümlenin sonunda

Bu, gündelik konuşmadaki yoldur. Fiil neyi gerektiriyorsa (don't, doesn't, isn't, aren't, can't) onunla normal bir olumsuz cümle kurarsınız ve any more ifadesini cümlenin en sonuna koyarsınız. any more tek başına olumsuz değildir. Olumsuzluğu cümledeki not verir; any more yalnızca 'eskiden vardı, şimdi bitti' anlamını ekler. Türkçedeki artık cümlenin başında ya da fiilin önünde durur, any more ise fiilin ve nesnenin ardından, en sona gelir.

• I don't smoke any more. — Eskiden içiyordum, bıraktım.
• He doesn't live in London any more. — Bir zamanlar orada yaşıyordu, şimdi başka yerde.
• We aren't friends any more. — Arkadaştık, bu bitti.
• She isn't working at the bank any more. — Şimdiki zamanın olumsuzu da aynı şekilde çalışır.

İki kural var. Birincisi, any more ancak olumsuz bir cümlede kullanılır: I smoke any more İngilizce değildir. İkincisi, cümlenin sonunda, fiilden ve nesneden sonra durur (live in London any more, friends any more). Bu ifade zaten bildiğiniz iki kelimeden oluşur, any ve more, ve ikisi de hiç değişmez.

2. *no longer*: fiilden önce, kendisi olumsuz

İkinci yol biraz daha resmîdir; mektupta ya da haberde görülür ama bilinmesi gereken kadar yaygındır. no longer olumsuzluğu kendisi taşır (no bunu sağlar), bu yüzden cümlenin geri kalanı olumlu olur: don't, doesn't ya da not kullanılmaz. Ders 22'deki never, always gibi sıklık zarflarıyla aynı yerde durur: ana fiilden önce, ama be fiilinden sonra.

• I no longer smoke. — smoke olumlu ve yalın kalır, olumsuzluğu no longer verir.
• He no longer lives in London. — Üçüncü tekil kişi: does olmadığı için -s fiilin üzerinde kalır: lives.
• We are no longer friends. — be fiilinden sonra gelir, önce değil.
• She is no longer working at the bank. — Şimdiki zamanın be fiilinden sonra, -ing biçiminden önce.

3. Türkçeden gelen üç tuzak

Sırayı Türkçeden kopyalamayın. Artık cümlenin başında durabilir ama any more durmaz: önce olumsuz cümleyi tamamlayın, any more en sona gelsin. İkisini birlikte kullanmayın. Türkçede hiç kimse gelmedi gibi çift olumsuz doğaldır, İngilizcede değildir. no longer zaten not yerine geçer, bu yüzden I don't live here no longer ya da I no longer smoke any more yanlıştır. don't ya da isn't dediyseniz any more ile bitirin; no longer ile başladıysanız fiili olumlu bırakın. Olumlu artık başka bir şeydir. Artık İngilizce konuşuyorum 'şimdi, bundan sonra' anlamına gelir ve any more ile çevrilmez; any more yalnızca bir şeyin bittiğini söyler.

4. Yazılış

Amerikan İngilizcesinde bu anlamdaki any more çoğu zaman bitişik yazılır: anymore (I don't smoke anymore). İngiliz İngilizcesi genellikle ayrı yazar. İkisi de doğrudur ve aynı okunur. Bu kurs her yerde ayrı yazar (any more); alıştırmalarda bu biçimi kullanın.

5. Bununla neler söyleyebilirsiniz

Bu iki ifadeyle hayatınızın nasıl değiştiğini anlatabilirsiniz: bıraktığınız iş, taşındığınız şehir, vazgeçtiğiniz spor, görüşmediğiniz arkadaş. Zaten bildiğiniz geçmiş zaman çoğu zaman yanlarında gelir: I played football at school, but I don't play any more. Geçmiş zaman eskiden ne olduğunu, any more ya da no longer ise bunun bittiğini söyler.