Osnovni red reči u rečenici

Mesto u rečenici nosi značenje

U srpskom Pas vidi mačku i Mačku vidi pas znače isto: nastavak -u kaže ko je viđen, pa reči mogu da se sele. Engleski nema takve nastavke. The dog sees the cat i The cat sees the dog su iste tri reči, a značenje je suprotno, jer jedino položaj kaže ko gleda, a ko je gledan: vršilac radnje stoji ispred glagola, a ono što trpi radnju iza njega. Zato je engleski red reči fiksan. Kad ga promenite, promenili ste značenje, ili ste dobili nešto što nijedan Englez ne bi rekao.

Obrazac

Svaka engleska izjavna rečenica počinje subjektom (ko ili šta radi), zatim ide glagol (šta radi), pa objekat (na čemu se radnja vrši), ako ga ima. Sve o tome gde i kada dolazi na kraj, i to mesto pre vremena.

Subjekat, pa glagol

Najkraća rečenica je subjekat i glagol: The children sleep. My friends live in a small flat. I listen to music in the car. Subjekat može biti zamenica (I, you, we, they) ili imenica sa svojim rečima (the children, my friends, the students). Šta god bio, stoji prvi, a glagol ide odmah za njim.

Objekat odmah iza glagola

U srpskom je sasvim obično Čitam svako jutro novine: priloška odredba se ugura između glagola i objekta. U engleskom to ne prolazi. Objekat stoji odmah iza glagola i ništa se ne gura između njih: I read the newspaper every morning. I cook dinner every evening. Ne I read every morning the newspaper, a nikako I the newspaper read. Glagol i objekat idu zajedno, kao jedna celina.

Prvo mesto, pa vreme, oboje na kraju

Srpska rečenica rado počinje vremenom: Subotom igraju fudbal u parku. Engleska u ovoj lekciji sve to nosi na kraj, iza objekta, i u čvrstom redu: prvo mesto, pa vreme. They play football in the park on Saturdays. We buy bread at the bakery on Saturdays. The students study English at school every day. Ako imate samo jedno od to dvoje, ono jednostavno ide na kraj: We sleep late on Sundays. The children play in the garden.

Subjekat se nikad ne izostavlja

Ovde srpski govornik najviše greši. Kod nas se subjekat izostavlja čim je jasan, jer ga nosi glagolski nastavak: Spavamo. Umorni smo. Hladno je. Kasno je. Engleski glagol gotovo da nema nastavaka, pa subjekat mora da bude izgovoren, uvek. Čak i kad niko ništa ne radi, kao kod vremena i doba dana, subjekat mora da postoji, i to je it: It is cold today. It is late. It is very quiet here at night. Rečenica kao Is cold today ili Are tired nije engleska: to je srpska rečenica u engleskim rečima.

Tri zamke za srpskog govornika. Prvo, ne prevodite Kasno je rečju po reč: uvek it is late, nikad is late. Drugo, ne razdvajajte glagol i objekat prilogom kao u srpskom: we watch television after dinner, ne we watch after dinner television. Treće, ne počinjite rečenicu vremenom kao Subotom...: vreme ide na kraj, iza mesta, at the bakery on Saturdays, ne on Saturdays at the bakery.

U ovoj lekciji svaki glagol je ili be ili osnovni oblik iza I, you, we, they ili imenice u množini. Šta se glagolu dešava iza he, she i it tema je sledeće lekcije.