Fałszywi przyjaciele w angielskim: słowa, które znaczą co innego, niż się wydaje

Skąd się biorą

Polski i angielski mają wspólny zasób słów pochodzenia łacińskiego i greckiego, a polszczyzna przez ostatnie dziesięciolecia przejęła z angielskiego setki wyrazów. Większość z nich znaczy to samo w obu językach i bardzo pomaga w nauce. Część jednak w jednym z języków poszła w inną stronę: wygląda znajomo, a znaczy coś innego. To właśnie fałszywi przyjaciele.

Groźne są nie dlatego, że trudno je zapamiętać, tylko dlatego, że nic nie ostrzega przed błędem. Słowo wygląda na znane, więc nie sprawdza się go w słowniku.

Pułapki, które zmieniają sens zdania

Actually to nie „aktualnie”, tylko „właściwie”, „tak naprawdę”, „w rzeczywistości”. Actually, I don't like coffee: tak naprawdę nie lubię kawy. Polskie „aktualnie” to po angielsku currently albo at the moment.

Eventually to nie „ewentualnie”, tylko „w końcu”, „ostatecznie”. Eventually we found the hotel: w końcu znaleźliśmy hotel. Polskie „ewentualnie” to possibly, if necessary albo alternatively.

Sympathetic to nie „sympatyczny”, tylko „współczujący”, „wyrozumiały”. Sympatyczny człowiek to po angielsku nice, friendly albo likeable.

Pension to nie „pensja”, tylko „emerytura”. Pensja to salary albo pay.

Receipt to nie „recepta”, tylko „paragon”, „pokwitowanie”. Receptę od lekarza nazywa się prescription.

Data to nie „data”, tylko „dane”. Data w kalendarzu to date.

Lecture to nie „lektura”, tylko „wykład”. Lektura szkolna to set book albo po prostu reading.

Novel to nie „nowela”, tylko „powieść”. Nowela to short story albo novella.

Pułapki, które mogą wprawić w zakłopotanie

Ordinary to nie „ordynarny”, tylko „zwyczajny”. An ordinary day to zwykły dzień, a nie wulgarny. Ordynarny to vulgar albo rude.

Preservative to nie „prezerwatywa”, tylko „konserwant”. No preservatives na etykiecie oznacza żywność bez konserwantów.

Pathetic to nie „patetyczny”, tylko „żałosny”. Patetyczny, czyli podniosły, napuszony, to pompous albo solemn.

Lunatic to nie „lunatyk”, tylko „szaleniec”. Lunatyk to sleepwalker.

Pułapki codzienne

Dress to „sukienka”, a nie „dres”. Dres to tracksuit.

Chef to „szef kuchni”, kucharz w restauracji, a nie szef w pracy. Szef to boss albo manager.

Camera to przede wszystkim „aparat fotograficzny”. Kamera wideo to video camera, choć w potocznym angielskim camera bywa używane dla obu.

Plot to „fabuła” albo „działka”, a nie „płot”. Płot to fence.

Fabric to „tkanina”, a nie „fabryka”. Fabryka to factory.

Transparent to „przezroczysty”, a nie transparent na demonstracji. Ten to banner.

Gymnasium (gym) to „sala gimnastyczna” albo „siłownia”, a nie gimnazjum. Szkoła średnia to secondary school.

Jak sobie z nimi radzić

Listy fałszywych przyjaciół warto przejrzeć raz, żeby wiedzieć, że istnieją. Uczenie się ich na pamięć jako par „polskie słowo – angielskie słowo” niewiele daje, bo w rozmowie i tak przychodzi to, co wygląda znajomo. Skuteczniej jest spotykać każde z tych słów w zdaniach z jego prawdziwym znaczeniem: he lives on his pension, the receipt is in the bag, I didn't understand the plot. Po kilkunastu takich zdaniach angielskie pension łączy się w głowie z emeryturą, a nie z pensją, i polskie skojarzenie przestaje się wtrącać.

Dobra wiadomość jest taka, że fałszywych przyjaciół jest kilkadziesiąt, a prawdziwych, czyli słów, które naprawdę znaczą to samo, tysiące. O nich jest osobny artykuł.