when / before / after ile geniş zamanlı zaman cümleleri

Türkçede iki eylemi zamanla bağlarken fiile ek getirirsiniz: eve gelince, yemekten önce, film bittikten sonra. İngilizce aynı işi ayrı, hiç değişmeyen bir kelimeyle yapar ve bu kelime yan cümlenin SONUNA değil BAŞINA gelir: When I get home, I make tea. Wash your hands before you eat. when, before ya da after ile başlayan bu parçaya zaman cümlesi (time clause) denir: kendi öznesi ve kendi fiili vardır, tek görevi ana eylemin NE ZAMAN olduğunu söylemektir.

Üç kelime

Zaman cümlesinin fiili present simple'dır

Türkçe -ınca'lı fiil kişi eki almaz; İngilizcede ise zaman cümlesinin kendi öznesi ve çekimli fiili olmak zorundadır, özne düşmez. Bu fiil, bildiğiniz present simple'dır ve he, she, it ile -s alır: when I get home, when she gets home, before the kettle boils, after the children finish. Ana cümle de present simple (I make tea) ya da emir kipidir (Make tea, Don't use your phone).

• When she wakes up, she opens the curtains. — bir alışkanlık; iki fiil de present simple
• Take off your shoes when you come in. — bir ev kuralı; emir kipi + present simple
• We lock the door after we leave. — bir rutin; iki fiil de present simple

Türkçedeki -dıktan sonra ve -dığında eklerinde geçmiş zamanı hatırlatan -dı- vardır; buna kanıp İngilizce fiili geçmiş zamana koymayın. Alışkanlık ve kural anlatırken zaman cümlesinin fiili present simple kalır: After the film ends, we go home. Aynı şekilde -madan önce'deki -ma olumsuzluk değildir: before olumsuz bir şey katmaz, before you eat olumlu bir fiille kurulur.

Zaman cümlesi başta da sonda da olabilir

Türkçede zaman cümlesi hep öndedir. İngilizcede iki sıra da mümkündür ve anlam aynıdır. Tek fark yazıdadır: zaman cümlesi başta ise ana cümleden virgülle ayrılır; sonda ise virgül konmaz.

Her cümlenin içinde sıra değişmez: önce özne, sonra fiil, sonra geri kalanı. When I get home doğrudur, when get I home yanlıştır. Zaman cümlesi tek başına cümle olamaz: When I get home. ancak ardından ne olduğunu eklediğinizde cümle olur.

Türkçe soru için ne zaman?, zaman cümlesi için -ınca kullanır; İngilizce ikisine de when der. Soru olarak When do you get up?; zaman cümlesinde ise when I get up, yani düz cümle sırasıyla, soru sırası olmadan. Before ve after bir ismin önünde de durur (before dinner, after school), tıpkı yemekten önce gibi. Burada ise ardından fiili olan bütün bir cümle gelir (before you eat dinner).

İleride ana eylemin gelecekte olduğu cümleler göreceksiniz; zaman cümlesi o zaman da present simple kalır, ama o başka bir ders. Şimdilik bu cümlelerdeki her fiil ya present simple ya da emir kipidir.