Present perfect edilgen

Haber dilinde hep aynı yapıyı duyarsınız: A new president has been elected. Two schools have been closed. The match has been cancelled. Bir iş bitmiştir, sonucu şimdi önemlidir ve kimin yaptığı söylenmez ya da önemsizdir. Türkçede bunun karşılığı çoğu zaman edilgen eki ve -dı ya da -mış ekidir: Yeni başkan seçildi. İki okul kapatıldı. Maç iptal edildi.

İki parçayı da biliyorsunuz: present perfect (have/has + V3) ve edilgen (be + V3). Birleşince be fiili present perfect'e geçer: has/have been + V3. Türkçedeki -ıl/-ın/-n ekinin işini İngilizcede been + V3 görür.

Kuruluş

1. has ya da have özneye uyar: tek şey için has (the film has), birden çok şey için have (the films have). Kısaltılmış biçimler: it's been, they've been.
2. been hiç değişmez.
3. Anlamı fiilin 3. hâli (V3) taşır: closed, arrested, chosen, written, stolen. Düzensiz fiiller, etken present perfect'teki gibi 3. hâlleriyle kullanılır.

Olumsuz, soru, just / already / yet

Bütün işi has/have görür. Olumsuzda not onun arkasına gelir (hasn't been, haven't been). Soruda has/have öznenin önüne geçer: Have the results been checked? — Yes, they have. / No, they haven't. yet (henüz) olumsuz cümlelerde ve sorularda en sona gelir: The prices haven't been decided yet. just (az önce) ve already (çoktan) has/have ile been arasına girer: The flight has just been cancelled. The tickets have already been sold. Türkçede bu zarflar fiilden önce serbestçe yer değiştirebilir, İngilizcede ise yerleri sabittir.

Yapanı söylemek: tarafından = by

Yapan genellikle söylenmez: My bike has been stolen. Yapan da haberin bir parçasıysa sona by + yapan eklenir. Bu, Türkçedeki tarafından'ın karşılığıdır: The new museum has been opened by the Queen.

-dı'ya bakarak zaman seçmeyin. Türkçe seçildi hem was elected hem has been elected olabilir. Cümlede bitmiş bir zaman varsa (yesterday, in 2020, last week) past simple kullanın: The minister was interviewed yesterday. Zaman belirtilmeyen ve sonucu şimdi önemli olan bir haberde present perfect kullanın: The minister has been interviewed. yesterday hiçbir zaman has been ile birlikte kullanılmaz.

been'i atlamayın; Türkçe size yol gösterir. Yol kapandı (yol kendi kendine kapandı) = The road has closed. Yol kapatıldı (biri kapattı) = The road has been closed. Türkçede -ıl/-ın eki varsa İngilizcede been gerekir. Bir de şuna dikkat edin: Türkçe öznesiz edilgen kurabilir (Karar verildi, Konuşuldu), İngilizce kuramaz. Cümlenin başına etkilenen şeyi koyun: A decision has been made.